* ດັ່ງພວກເຮົາຮູ້ນຳກັນດີແລ້ວວ່າ: ຢູ່ປະເທດລາວເຮົາເຄີຍມີຜູ້ ເປັນຄໍເອີມ ຫຼື ເອີ້ນອີກແນວໜຶ່ງກໍແມ່ນພະ ຍາດ ”ຄໍຫນຽງ” ຫລາຍ ສົມຄວນ, ບໍ່ວ່າຈະຢູ່ເຂດພູດອຍ ຫລື ເຂດທົ່ງພຽງ ໂດຍສະເພາະກໍແມ່ນປະຊາຊົນ ທີ່ອາໄສຢູ່ທາງເຂດພູດອຍ ຊຶ່ງທັງນີ້ທັງນັ້ນ, ສາ ເຫດ ທີ່ພາໃຫ້ເປັນຄໍເອີມນັ້ນກໍເນື່ອງຈາກວ່າ: ຄົນຜູ້ນັ້ນຂາດທາດອີອົດໃນຮ່າງກາຍ. ເພື່ອຮັກສາສຸຂະພາບຂອງແຕ່ລະຄົນໃຫ້ດີ ທຸກຄົນຕ້ອງຮູ້ວິທີປ້ອງກັນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເປັນຄໍເອີມ ໂດຍສະເພາະແລ້ວກໍແມ່ນປະຊາ ຊົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດທີ່ເປັນຄໍເອີມຫລາຍຍິ່ງຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈ ໃສ່ເປັນພິເສດ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຄົນ ແລະ ສະມາຊິກໃນ ຄອບຄົວຂອງຕົນ ເປັນ ຄໍ ເອີມ ຫລື ມີອາການຂາດທາດອີອົດພິເສດ ແລະ ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນທີ່ສຸດນັ້ນກໍຄືຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ຕໍ່ແມ່ຍິງຖືພາ. ຄວາມ ຈິງແລ້ວ, ແມ່ຍິງທີ່ເປັນຄໍເອີມ ໃນເວລາຖືພານັ້ນແມ່ນມີຜົນສະທ້ອນອັນບໍ່ດີຕໍ່ລູກໃນທ້ອງ ເພາະມັນຈະພາ ໃຫ້ເດັກນ້ອຍບໍ່ແຂງ ແຮງ, ຂະ ນະດຽວກັນສະຫມອງກໍຈະຂະຫຍາຍຕົວຊ້າ ແລະ ທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງກວ່ານັ້ນກໍອາດຈະເສຍຊີວິດ ໃນເວລາເກີດ ຫລື ເກີດມາມີຊິວີດຢູ່ກໍອາດ ຈະກາຍເປັນຄົນບໍ່ສະຫລາດ,ເປັນຄົນໂງ່ຈ້າ, ປັນຍາອ່ອນ ຫລື ຫູຫນວກ, ປາກກືກ. ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍດີ, ຄໍເອີມແມ່ນສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຫລີກເວັ້ນໄດ້,ແຕ່ເຮົາກໍສາມາດປ້ອງກັນເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເກີດພະຍາດນີ້ໂດຍຕ້ອງກິນເກືອທີ່ປະສົມທາດອີອົດເປັນ ປະຈຳແທນເກືອທຳມະດາ. ຖ້າຜູ້ໃດເປັນຄໍເອີມແລ້ວກໍສາມາດປິ່ນປົວໄດ້ ແຕ່ດີທີ່ສຸດຕ້ອງປ້ອງກັນໄວ້ກ່ອນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເປັນ ຫລື ຖ້າເປັນແລ້ວກໍຕ້ອງເລີ່ມປິ່ນປົວແຕ່ຫົວທີຄືຕອນເວລາທີ່ກ້ອນຫນຽງມັນຍັງ ນ້ອຍ. ຖ້າຢາກໃຫ້ລູກເກີດມາເປັນຄົນສະຫລາດຮ່າງກາຍແຂງແຮງແມ່ຍິງຖືພາຄວນກິນເກືອທີ່ປະສົມທາດອີອົດເປັນປະຈຳສຸຂະພາບຂອງ ທຸກຄົນໃນຄອບຄົວຈະແຂງແຮງ ແລະ ສົມບູນດີ ຖ້າໃຊ້ເກືອປະສົມທາດອີອົດປຸງແຕ່ງອາຫານກິນປະຈຳໃນແຕ່ລະມື້./.
ກິນແນວໃດ ເພື່ອເຜົາຜານພະລັງງານໄດ້ດີ
* ສິ່ງທີ່ບົ່ງບອກວ່າອັດຕາການເຜົາຜານພະລັງງານໃນຮ່າງກາຍເລີ່ມຈະຫຼຸດລົງໄປຕາມໄວສັງ ຂານ ນັ້ນກໍຄືນ້ຳຫນັກຕົວທີ່ເພີ່ມ ຫລາຍຂຶ້ນ “ເລີ່ມມີພຸງຍືດອອກມາ” ຊຶ່ງການອອກກຳລັງກາຍຄື: ວິທີທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການເຜົາຜານພະລັງງານສ່ວນເກີນເຫລົ່ານີ້ ແຕ່ ຂະນະດຽວກັນກໍມີວິທີຫນຶ່ງທີ່ສາ ມາດຊ່ວຍທ່ານໄດ້ນັ້ນກໍຄື: ການກິນອາຫານຢ່າງຖືກວິທີຄື: ໃຫ້ຫລຸດອາ ຫານຈຳພວກແປ້ງ, ນ້ຳຕານ, ໄຂ ມັນ. ການກິນອາຫານທີ່ມີຄາໂບໄຮເລດສູງຈະເຮັດໃຫ້ປະລິມານອິນຊູລິນໃນເລືອດເພີ່ມຂຶ້ນສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ ການ ເຜົາຜານໄຂມັນໃນຮ່າງກາຍຫລຸດລົງ, ນອກ ນີ້ ການກິນອາຫານທີ່ມີໄຂມັນຫລາຍ ຍັງຈະເຮັດໃຫ້ລະບົບການ ເຜົາຜານ ພະລັງ ງານ ຊ້າລົງອີກດ້ວຍ.ການຍ່ອຍອາຫານປະເພດໂປຣຕີນຈາກຊີ້ນສັດເປັນກິດ ຈະກຳທີ່ຮ່າງກາຍຕ້ອງໃຊ້ພະລັງ ງານ ຫລາຍສົມ ຄວນ ດັ່ງນັ້ນການກິນຊີ້ນ, ປາ, ຊີ້ນຫມູບໍ່ຕິດໄຂມັນ,ໄກ່ບໍ່ຕິດໜັງ... ຈະຊ່ວຍເລັ່ງອັດຕາການເຜົາຜານ ພະລັງງານໄດ້ຫລາຍຂຶ້ນ, ແຕ່ຢ່າລືມວ່າໂປຣຕີນທີ່ເຫລືອຈາກການໃຊ້ງານນັ້ນຈະກາຍເປັນໄຂມັນ ດັ່ງນັ້ນບໍ່ຄວນກິນຫລາຍຈົນເກີນໄປ ທີ່ສຳຄັນຜັກ ແລະຫມາກໄມ້ທີ່ມີວິຕາມິນເຊ ສູງກໍຂາດບໍ່ໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນເພາະວິຕາມິນເຊມີສ່ວນ ຊ່ວຍໃນການ ເລັ່ງການເຜົາຜານ ພະລັງງານ ເຊັ່ນກັນ. ”ກິນຫນ້ອຍແຕ່ກິນຫລາຍເທື່ອ“ ກໍຄືການກິນອາ ຫານແຕ່ລະມື້ໃຫ້ຫນ້ອຍໆ,ແຕ່ໃຫ້ແບ່ງອອກເປັນຄາບຍ່ອຍຫຼາຍໆ ຄາບເຊັ່ນ: ເຊົ້າ, ສວາຍ, ແລງ...ຈະເປັນການຊ່ວຍກະຕຸ້ນໃຫ້ຮ່າງກາຍມີກິດຈະກຳຍ່ອຍອາຫານ ແລະເຜົາຜານພະລັງງານ ຕະຫລອດມື້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໄດ້, ຂະນະດຽວກັນກໍຕ້ອງດື່ມນ້ຳໃຫ້ຫລາຍເພາະຮ່າງ ກາຍຕ້ອງໃຊ້ນ້ຳໃນກິດຈະກຳຍ່ອຍອາ ຫານ, ການດື່ມນ້ຳຫນ້ອຍອາດເຮັດໃຫ້ລະບົບການເຮັດວຽກຕ່າງໆ ໃນຮ່າງກາຍລວມເຖິງລະ ບົບເຜົາຜານພະລັງງານ ເກີດການ ຕິດຄັດໄດ້. ຢ່າງໃດກໍດີ, ເມື່ອຮູ້ແລ້ວວ່າກິນແນວໃດຈຶ່ງຈະມີສຸຂະ ພາບດີນັ້ນ ກໍລອງໆເອົາວິທີເຫລົ່ານີ້ໄປໃຊ້ເບິ່ງ ໄດ້ຜົນແນວ ໃດກໍຊ່ວຍບອກຕໍ່ໆກັນໄປກະແລ້ວກັນ ໂອກາດຫນ້າຜູ້ຂຽນຈະພະຍາ ຍາມຊອກຫາຂໍ້ມູນດີໆ ຄືແນວນີ້ມາ ນຳສະເຫນີ ໃຫ້ບັນດາທ່ານໄດ້ຮັບຊາບກັນຕໍ່ໆໄປ./.
ແມ່ຍິງຖືພາ ດື່ມກາເຟ ຫລາຍມີຄວາມສ່ຽງລຸລູກ
*ຜົນການສຶກາທີ່ນຳອອກເຜີຍແຜ່ໃນວາລະສານ ນິເວດວິທະຍາ ອາເມລິກາ ພົບວ່າ ແມ່ຍິງຖືພາທີ່ດື່ມກາເຟວັນລະ 2 ຈອກຂຶ້ນໄປ ມີຄວາມສ່ຽງເພີ່ມຂຶ້ນ 2 ເທົ່າທີ່ຈະລຸລູກ ເມື່ອປຽບທຽບກັບແມ່ຍິງຖືພາ ທີ່ຫລີກລ່ຽງເຄື່ອງດື່ມມີກາເຟອິນ. ຜົນການສຶກສາຂອງ ດຣ.ເດຄຸນ ລີ ນັກວິໄຈຈາກສະຖາບັນໄກເຊີ ເພີມາເນັນ ດີວິຊັນ ອອຟ ຣີເຊສ ໃນອາເມລິກາ ສະເຫນີຫລັກຖານທີ່ຫນັກແຫນ້ນຂຶ້ນວ່າ ການໄດ້ຮັບກາເຟອິນໃນປະລິມານສູງ ລະຫວ່າງການຖືພາ ຕັ້ງແຕ່ລະດັບ 200 ມິນລີ ກຣາມຕໍ່ວັນ ຊຶ່ງທຽບເທົ່າກັບດື່ມກາເຟວັນລະ 2 ຈອກ ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການລຸລູກເພີ່ມຂຶ້ນຫລາຍ. ຄະນະວິໄຈແນະນຳໃຫ້ແມ່ຍິງທີ່ຖືພາ ຫລືກຽມຖືພາ ບໍ່ຄວນດື່ມກາເຟປະມານ 3 ເດືອນ ຫລືຕະຫລອດໄລຍະເວລາຂອງການຖືພາ. ການສຶກສາຂອງ ດຣ. ລີ ແລະ ຄະນະໄດ້ທົດລອງນຳເອົາແມ່ຍິງຖືພາ 1.063 ຄົນ ໃນລະຫວ່າງເດືອນຕຸລາ ປີ 1996 ເຖິງເດືອນຕຸ ລາປີ 1998 ໂດຍທີ່ແມ່ຍິງແຕ່ລະຄົນບໍ່ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງພຶດຕິກຳການບໍລິໂພກກາເຟອິນ ໃນຂະນະທີ່ຖືພາ ສິ່ງທີ່ພົບຕະຫລອດການວິໄຈເປັນເວລາ 2 ປີ ຄືແມ່ຍິງທີ່ດື່ມກາເຟວັນລະ 2 ຈອກ ຫລື ຫລາຍກວ່າ 2 ຈອກ ເປັນປະຈຳ ຫລື ດື່ມນ້ຳໂຊດາ ທີ່ມີສ່ວນປະສົມຂອງກາເຟອິນຂະ ຫນາດປ໋ອງລະ 12 ອອນ ວັນລະ 5 ປ໋ອງ ຈະມີຄວາມສຽງລຸລູກຫລາຍກວ່າແມ່ຍິງທີ່ຫລີກລ່ຽງເຄື່ອງດື່ມປະສົມກາເຟອິນເຖິງ 2 ເທົ່າ. ນັກວິໄຈເຊື່ອວ່າ ຄວາມສ່ຽງີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ກ່ຽວຂ້ອງກັບກາເຟອິນຫລາຍກວ່າສານເຄມີອື່ນໆ ໃນກາເຟ ເພາະເຄອງດື່ມຊະນິດອື່ນ ເຊັ່ນ ນ້ຳໂຊດາ, ຊາ ແລະໂຊໂກເລັດຮ້ອນ ທີ່ມີກາເຟອິນ ກໍມີຄວາມສ່ຽງລຸລູກເພີ່ມຂຶ້ນເຊັ່ນດຽວກັນ. ດຣ.ລີ ກ່າວວ່າ ກາເຟອິນ ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ເດັກໃນທ້ອງ ເພາະຂັດຂວາງຂະບວນການເຜົາຜານອາຫານຂອງຕົວອ່ອນ ແລະ ອາດຫລຸດການໄຫລວຽນຂອງເລືອດຂອງເດັກໃນທ້ອງ. ນັກວິໄຈແນະນຳວ່າ ຫາກຈະໃຫ້ປອດໄພທີ່ສຸດ ຈະຕ້ອງເຊົາດື່ມກາເຟ ໃນໄລຍະຖືພາ ແຕ່ຖ້າຫລີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້ ພະຍາຍາມບໍ່ໃຫ້ເກີນມື້ລະຈອກ ຫລືປ່ຽນໄປດື່ມເຄື່ອງດື່ມອື່ນທີ່ບໍ່ມີກາເຟອິນ./.
ນັກວິທະຍາສດພົບພໍ້ຫລັກຖານໃຫມ່ ໃນອຸກາບາດ
*ນັກດາລາສາດໂລກທັງຫລາຍຕ່າງກໍ່ພິສະຫວົງ ເມື່ອພິສູດສິ້ນ ສ່ວນອຸກກາບາດທີ່ຕົກໃນປະເທດອົດສະຕຣາລີເມື່ອ 40 ປີກ່ອນນີ້ ທີ່ພົບວ່າມີສານຕັ້ງຕົ້ນຂອງດີເອັນເອ ແລະ ອາເອັນເອ (Rna) ລວມຢູ່ນຳ. ຊີ້ໄດ້ຊັດເຈນວ່າເປັນທາດກາກບອນ ທີ່ພົບຢູ່ໃນຮູບແບບທີ່ບໍ່ເຄີບພົບໃນໂລກ. ນັກວິໄຈເຊື່ອວ່າ ອຸກກາບາດນຳພາສານອົງປະກອບຂອງພັນທຸກຳມາຈາກນອກ ໂລກ ແລ້ວເຮັດໃຫ້ລະດັບວິວັດທະນາການຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ ເທິງໜ້າໂລກໜ່ວຍນີ້. ສຳນັກຂ່າວຕ່າງປະເທດລາຍງານວ່າ ຄະນະນນັກດາລາສາດເອີ ຣົບຮ່ວມກັບສະຫະລັດອາເມລິກາ ກວດພົບສານຊີວະ ໂມເລກຸນແຝຢູ່ໃນອຸກກາບາດທີ່ຕົກລົງມາສູ່ໂລກບໍລິເວນປະເທດອົດສະຕຣາລີເມື່ອ 40 ປີກ່ອນນີ້ ຊ່ອງເປັນອົງປະກອບ ສຳຄັນໃນສານພັນທຸກຳຂອງສິ່ງມີຊີວິດ. ຜົນພິສູດຊີ້ຊັດເຈນວ່າ ທາດກາກບອນຊຶ່ງເປັນອົງປະກອບສຳ ຄັນຕົ້ນ ຕໍບໍ່ແມ່ນຮູບແບບທີ່ພົບໄດ້ທົ່ວໄປເທິງໜ້າໂລກ ໂດຍມີການລາຍງານຜົນການຄົ້ນຄວ້າລົງໃນວາລະສານ Earth and planetary science letters. ຄະນະນັກວິທະ ຍາສາດກວດວິເຄາະເສດຫີນອຸກກາບາດ ເມີຈິຊັນ(Murchison) ທີ່ຕົກໃນປະເທດ ອົດສະຕຣາລີເມື່ອປີ 1970 ແລະ ພົບເຫັນວ່າມີໂມລະກຸນຂອງອູຣາຊີນ (Uracil ) ແລະ ຊານທີນ (xanthine) ປົນເປຢູ່ນຳ ເຊິ່ງສານທັງສອງຊະ ນິດນີ້ຈັດເປັນນິວຄລີໂອເບດ (nucleobase) ແລະເປັນໂມລະກຸນຕັ້ງຕົ້ນໃນການສັງເຄາະສານພັນທຸກຳໃນສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຄືເດແອນອາ (DNA) ແລະ ແອຣແອນອາ RNA). ດຣ. ຊີຕາ ມາກຕິນ (Dr Zita Martins) ຫົວໜ້າຄະນະນັກວິໄຈຈາກພາກວິຊາວິທະຍາສາດໂລກ ແລະ ວິສະວະກຳສາດ(Department of Earth Science and Engineering) ອິມພີຣຽນ ຄໍລິຈ (Imperial College) ນະຄອນລອນດອນ ປະເທດອັງກິດ ເປີດເຜີຍວ່າ ການຄົ້ນຄວ້າເລື່ອງດັ່ງກ່າວຈະຊ່ວຍ ເພີ່ມຂໍ້ມູນ ແລະ ຫລັກຖານສຳຄັນກ່ຽວກັບວິວັດທະນາການຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດແຮກໃນໂລກຂອງພວກເຮົາ.” ພວກເຮົາເຊື່ອໝັ້ນວ່າ ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດແຮກ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໂລກຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບ ນິວຄລີໂອເບດມາຈາກເສດສິ້ນ ສ່ວນຂອງອຸກ ກາບາດທີ່ມາຈາກນອກໂລກ ເພື່ອທຳການຖອດລະຫັດພັນທຸກຳ, ເປັນຜົນໃຫ້ພວກມັນສາ ມາດຖ່າຍທອດລັກສະນະຕ່າງໆສູ່ລຸ້ນຫລານ ເກີດການວິວັດ ແລະ ດຳລົງຊີວິດສືບເຊອສາຍເຜົ່າພັນກັນຕໍ່ໆມາໄດ້”; ດຣ. ມາກຕິນ ກ່າວ. ນັກວິທະຍາສາດເຄີຍສັນນິຖານກັນວ່າເມື່ອປະມານ 3,84,5ພັນລ້ານ ປີກ່ອນນີ້, ໂລກຂອງພວກເຮົາ ມີຫີນອຸກກາບາດທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບອຸກກາ ບາດເມີຊິນຕົກລົງມາຈຳນວນຫຼວງ ຫລາຍ ຊຶ່ງເປັນໄລຍະເວລາດຽວກັນກັບສິ່ງທີ່ມີຊີວິດແຮກອຸບັດຂຶ້ນເທິງໜ້າໂລກຂອງພວກເຮົາ ແລະ ສານອິນຊີທີ່ມາພ້ອມກັບອຸກກາບາດນອກໂລກເຫລົ່ານັ້ນກໍ່ກາຍມາເປັນກຸນແຈສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ວິວັດທະນາການຂອງ ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດແຮກກ້າວມາເຖິງປັດຈຸບັນ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເບອງສາສະດາຈານ ມາກ ເຊບຕັນ ນັກວິໄຈແຫ່ງສະຖາບັນດຽວກັນກັບ ດຣ. ມາກຕິນ ກໍ່ກ່າວວ່າ ເພິ່ນເຊື່ອຄືກັນກັບ ດຣ. ມາກຕິນ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກສານີ້ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ ຕໍ່ ການຄົ້ນຄວ້າເຖິງວິວັດທະນາການຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດແຮກໃນໂລກ ເນື່ອງຈາກຫີນອຸກກາ ບາດໄດ້ນຳອົງປະກອບສຳຄັນຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດເທິງໂລກມາຈາກລະ ບົບສຸລິຍະ ຊຶ່ງກໍ່ອາດຈະຟົ້ງກະຈາຍຢູ່ທົ່ວໄປໃນຈັກກະວານເຊັ່ນດຽວກັນ, ປະກອບກັບຫລັກຖານພົບພໍ້ສານອິນຊີຈາກວັດຖຸນອກໂລກທີ່ເພີ່ມຫລາຍຂຶ້ນກໍ່ມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ວ່າ ອາດຈະມີສິ່ງທີ່ມີຊີ ວິດເກີດຂຶ້ນໄດ້ອີກຢູ່ບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງໃນນອກໂລກຂອງ ພວກເຮົາ./.
ຊ່ວຍກັນແກ້ໄຂບັນຫາຢາເສບຕິດ ຕໍ່ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ
*ການນຳໃຊ້ຢາເສບຕິດ ເປັນບັນ ຫາທີ່ສາມາດປ້ອງກັນ, ປິ່ນປົວ ແລະ ຄວບຄຸມໄດ້;ໃນຂະນະດຽວກັນກໍຈະ ຕ້ອງໄດ້ເພີ່ມທະວີຄວາມພະຍາຍາມ ຫລຸດຜ່ອນການສະຫນອງຢາເສບຕິດ ດ້ວຍການຊ່ວຍເຫລືອຜູ້ປູກພືດທີ່ມີສານ ເສບຕິດທີ່ຜິດກົດຫມາຍໃຫ້ຫັນປ່ຽນ ໄປເຮັດອາຊີບອື່ນທີ່ຫມັ້ນຄົງກວ່າທັງ ຮັບປະກັນໃຫ້ອົງການປະຕິບັດມາດ ຕະການທາງດ້ານກົດຫມາຍໄດ້ສືບ ຕໍ່ປະຕິບັດຫນ້າທີ່ແກ້ໄຂ ແລະ ປາບ ປາມຢາເສບຕິດຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ. ການຫລຸດຜ່ອນຄວາມຕ້ອງການເປັນ ສິ່ງທ້າທາຍອັນໃຫຍ່ຫລວງຂອງການ ຄວບຄຸມຢາເສບຕິດທົ່ວໂລກ.ໃນເມື່ອ ຄວາມຕ້ອງການຫາກຫລຸດຫນ້ອຍລົງ, ການສະໜອງກໍຈະຫນ້ອຍລົງ, ການ ສົ່ງເສີມ ແລະ ກະຕຸກຊຸກຍູ້ພວກລັກ ລອບຄ້າຂາຍຢາເສບຕິດກໍຈະບໍ່ມີ ຫລາຍເຊັ່ນດຽວ ກັນ. ວັນທີ 26 ມິຖຸນາ ແມ່ນວັນຕ້ານຢາເສບຕິດສາກົນ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກກຳນົດຂຶ້ນເມື່ອປີ 1987. ປີ2007 ຜ່ານ ເລຂາ ທິການໃຫຍ່ອົງການສະຫະປະຊາ ຊາດ ກໍໄດ້ສົ່ງສານສະບັບຫນຶ່ງເຖິງ ບັນດາປະເທດສະມາຊິທົ່ວໂລກ ຊຶ່ງ ລະບຸໃຫ້ເຫັນວ່າ: ການຕໍ່ສູ້ກັບຢາ ເສບຕິດເປັນຄວາມພະຍາຍາມຮ່ວມ ກັນ, ມັນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການນຳພາ ຂອງລັດ ແລະ ມີທຶນຮອນພຽງພໍ, ມີສະຖານທີ່ບຳບັດປິ່ນປົວຜູ້ຕິດຢາ ເສບຕິດທີ່ດີ ແລະ ເຫມາະສົມ. ມັນ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ພໍ່ແມ່ຜູ້ປົກຄອງ ແລະ ຄູ ອາຈານ ພ້ອມທັງແພດຫມໍ ແລະ ຜູ້ ເຮັດວຽກງານທາງສັງຄົມໄດ້ມີສ່ວນ ຮ່ວມນຳ.ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງຮຽກ ຮ້ອງ ໃຫ້ສື່ມວນຊົນ ແລະ ເຈົ້າຫນ້າທີ່ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດມາດຕະການທາງດ້ານ ກົດຫມາຍເຂົ້າມາມີບົດບາດຮ່ວມກັນ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ມາເຖິງປັດຈຸບັນ; ບັນຫາຢາເສບຕິດ ໄດ້ກາຍເປັນບັນ ຫາລວມທີ່ທຸກຄົນຢູ່ໃນທຸກສາຂາອາ ຊີບຕ້ອງຮ່ວມແຮງຮ່ວມໃຈກັນ ແລະ ພ້ອມກັນເບິ່ງແຍງເປັນກໍລະນີພິເສດ ຕໍ່ພວກທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຕິດຢາເສບຕິດ. ການເສບຢາອາດຈະເກີດຂຶ້ນໄປໃນຫລາຍກໍລະນີ ແລະ ເງື່ອນໄຂເປັນຕົ້ນ ຍ້ອນເຂົ້າເຈົ້າມີບັນຫາສ່ວນຕົວ ຫລື ສະພາບແວດລ້ອມຂອງສືບຕໍ່ແກ້ໄຂ ບັນຫາຢາເສບຕິດຢ່າງມີປະສິດທິ ຜົນຄອບຄົວບໍ່ເອື້ອອຳນວຍ ແລະ ຍ້ອນເຂົາເຈົ້າມີຄວາມອ່ອນແອ. ພາ ລະກິດຂອງພວກເຮົາແມ່ນຊ່ວຍ ເຫລືອແກ່ເຂົາເຈົ້າເຫລົ່ານັ້ນໄດ້ດຳ ເນີນຊີວິດທີ່ຖືກຕ້ອງແທນທີ່ຈະປ່ອຍ ໃຫ້ຢາເສບຕິດຄວບຄຸມ ແລະ ບັນຊາ ຊີວິດ. ນັ້ນໝາຍເຖິງການໃຫ້ຄຳ ແນະ ນຳທີ່ຖືກຕ້ອງແກ່ຊາວໜຸ່ມ- ເຍົາວະ ຊົນ, ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີວຽກເຮັດງານທຳ ແລະ ໃຫ້ມີໂອກາດໄດ້ປະກອບສ່ວນ ໃນກິດຈະກຳຕ່າງໆ ທີ່ຈະຊ່ວຍເຮັດ ໃຫ້ຊີວິດຂອງເຂົາເຈົ້າມີຄວາມໝາຍ ແລະຄຸນຄ່າ. ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ ພວກ ເຮົາກໍຕ້ອງ ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນ ຄວາມພະຍາຍາມ ຂອງພໍ່ແມ່ຜູ້ປົກ ຄອງເພື່ອເປັນຜູ້ນຳພາ ແລະ ເປັນ ແບບຢ່າງທີ່ດີແກ່ລູກ. ການບຳບັດ ປິ່ນປົວຢ່າງມີປະສິດທິ ຜົນແມ່ນມີ ຄວາມຈຳເປັນສຳລັບ ຜູ້ທີ່ ກຳລັງ ຕໍ່ສູ້ ກັບການຕິດຢາເສບຕິດ. ການນຳໃຊ້ ຢາເສບຕິດ ແມ່ນຄວາມ ເຈັບອັນ ໜຶ່ງ ທີ່ຈະຕ້ອງໄດ້ມີການບຳບັດປິ່ນປົວ ບົນພື້ນຖານຂອງຄວາ ເປັນຈິງ. ຢູ່ ສປປ ລາວ ຂອງພວກເຮົາ; ພັກແລະ ລັດຖະບານໄດ້ເອົາໃຈ ໃສ່ແຕ່ຫົວທີເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ ບັນຫາການນຳໃຊ້ຢາເສບຕິດ ເກີດ ຂຶ້ນ ຊຶ່ງແມ່ນການສະກັດກັ້ນບໍ່ໃຫ້ ມີ ການ ແຜ່ລະ ບາດກວ້າງຂວາງ ໂດຍໄດ້ມີບັນດານິຕິກຳທີ່ເປັນເຄື່ອງມືຮັບປະກັນໃຫ້ແກ່ການປະ ຕິບັດວຽກງານຄວບຄຸມບັນຫາຢາເສບຕິດກ້າວໄປ ເຖິງການກຳ ຈັດເປັນແຕ່ລະບາດກ້າວຢ່າງມີປະສິດທິຜົນສູງ./.
ການບໍລິຈາກເລືອດມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ
*ເລືອດ ມີຄຸນຄ່າທີ່ສຸດ ແລະ ຂາດບໍ່ໄດ້ສຳລັບຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາ. ຖ້າຮ່າງກາຍຂາດເລືອດກໍຖືວ່າຢຸດການເຄື່ອນໄຫວໃນທັນທີທັນໃດ. ການຈໍລະຈອນຂອງເລືອດໝູນວຽນໄປມາຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍເອີ້ນວ່າສາຍເລືອດ. ເມື່ອເວລາເສັ້ນເລືອດຖືກຕັດ ຂາດ ເລືອດກໍຈະໄຫລບໍ່ຢຸດເຊົາໃນທີ່ສຸດຮ່າງກາຍກໍຈະໝົດເລືອດເພາະຮ່າງກາຍສ້າງເລືອດໃໝ່ບໍ່ໄດ້ໄວພໍປານໃດ ບໍ່ຕ່າງຫຍັງກັບຄົນເຈັບທີ່ເກີດຈາກອຸບັດເຫດ ຫລື ພະຍາດ ຕ່າງໆ ນອນລໍຖ້າເລືອດຢູ່ໂຮງໝໍ. ໂຮງໝໍຈະເອົາເລືອດມາຈາກໃສຖ້າບໍ່ແມ່ນເອົາມາຈາກການບໍລິຈາກເລືອດຂອງຜູ້ໃຈບຸນ ແລະ ອີກຢ່າງໜຶ່ງໂຮງໝໍກໍບໍ່ມີໂຮງງານຜະລິດເລືອດເອງໄດ້. ສະນັ້ນຈຶ່ງມີຄວາມຈຳເປັນໃນການບໍລິຈາກເລືອດເພື່ອມາກອບກູ້ຊີວິດຂອງຄົນເຈັບທີ່ມີຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການນັບມື້ນັບເພີ່ມ ຂຶ້ນເລື້ອຍໆ. ທ່ານ ດຣ ດວງຈັນ ບຸນມະນີ ຮອງອຳນວຍການສູນບໍລິຈາກເລືອດສະ ພາກາແດງລາວໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ຄວາມຕ້ອງການເລືອດເຂົ້າໃນການປິ່ນປົວແຕ່ລະປີແມ່ນເພີ່ມຂຶ້ນຢູ່ໃນທົ່ວໂລກ ນອກຈາກຄວາມຈຳເປັນໃນການໃຫ້ເລືອດແບບປົກກະຕິທົ່ວໄປແລ້ວກໍແມ່ນເພື່ອສະໜັບສະໜູນຄວາມກ້າວ ໜ້າ ທາງດ້ານວິທີການການແພດກໍຄືການຜ່າຕັດຕ່າງໆ. ຫລາຍລ້ານຄົນມີຊິວິດຢູ່ໄດ້ຍ້ອນຄົນອື່ນຊຶ່ງເຂົາເຈົ້າບໍ່ເຄີຍພົບເຫັນມາກ່ອນ. ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຊ່ວຍຊີວິດແກ່ຜູ້ທີ່ຈະໝົດຫວັງໂດຍເສຍສະລະເລືອດຂອງຕົນເອງແບບຕື່ນຕົວສະໝັກໃຈບໍ່ຮຽກຄຸນຄ່າໃດໆໝົດ; ພຽງແຕ່ພູມໃຈໃນສິ່ງທີ່ຕົນທຳເພື່ອຄົນອື່ນກໍພໍ. ວັນທີ 14 ມິຖຸນາ ກໍເປັນວັນບໍລິຈາກເລືອດໂລກ. ຄຳຂວັນວັນບໍລິຈາກເລືອດໂລກໃນແຕ່ ລະປີຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໄປ ຊຶ່ງໃນປີ 2008 ນີ້ແມ່ນ : “ ຊ່ວຍກັນບໍ ລິຈາກເລືອດຢ່າງເປັນປົກກະຕິ ! ພຽງຄັ້ງດຽວແມ່ນບໍ່ພຽງພໍ”. ວັນບໍລິ ຈາກເລືອດໂລກໄດ້ຖືກຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍການປະສານງານ ແລະ ການອູ້ມຊູສະໜັບສະໜູນຂອງບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການແພດສົ່ງເລືອດແລະການໃຫ້ບໍລິການເລືອດນັ້ນຄື ອົງການອະນາໄມໂລກ, ສະຫະ ພັນກາແດງ ແລະ ຊິກວົງເດືອນແດງສາກົນ, ສະຫະພັນການຈັດຕັ້ງຜູ້ບໍລິ ຈາກເລືອດສາກົນ ແລະ ສາມາຄົມສາກົນດ້ານການສົ່ງເລືອດ. ການຈັດ ຕັ້ງທີ່ກ່າວມານັ້ນແມ່ນເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກ່ສະມາຊິກຈາກ 192 ລັດ, ກາແດງແລະຊິກວົງເດືອນແດງ ແຫ່ງຊາດ 185 ແຫ່ງການຈັດຕັ້ງການບໍລິ ຈາກເລືອດ 50 ອົງການ ແລະບັນດາຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານການແຟດປິ່ນປົວດ້ວຍເລືອດທົ່ວທຸກມູມໂລກ. ເພິ່ນຖືເອົາວັນທີ 14 ມິຖຸນາເປັນວັນບໍລິ ຈາກເລືອດໂລກເພາະວ່າວັນດັ່ງ ກ່າວແມ່ນວັນຄ້າຍວັນເກີດຂອງທ່ານ KarlLandsteiner, ນັກວິທະຍາ ສາດຊາວ ໂອຕຣີຊຽງ ( Autrichien) ທີ່ໄດ້ຫລຽນໂນແບນຊະນະເລີດຍ້ອນວ່າທ່ານເປັນຜູ້ຄົ້ນພົບລະບົບໝວດເລືອດ ABO; ແລ້ວເຮັດໃຫ້ເກີດມີການສົ່ງເລືອດ ລະຫວ່າງຄົນກັບຄົນດ້ວຍກັນໄດ້. ຢູ່ ສປປລາວເຮົາ, ວຽກງານບໍລິ ຈາກເລືອດໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດມາ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1975. ໂດຍການອູ້ມຊູສະ ໜັບສະໜູນຂອງລັດຖະບານ, ກາແດງເພື່ອນມິດແລະການຈັດຕັ້ງສາ ກົນຕ່າງໆ, ວຽກງານດັ່ງກ່າວມີການເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍໂຕຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ມາຮອດປະຈຸບັນການເຄື່ອນໄຫວຮັບບໍລິຈາກເລືອດໄດ້ກວມເອົາ 15 ແຂວງໃນທົ່ວປະເທດ. ລັດຖະບານ ສປປລາວ ໄດ້ມີນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມ ການບໍລິຈາກເລືອດແບບສະໝັກໃຈບໍ່ຮຽກສິ່ງຕອບແທນເປັນຫລັກຕາມດຳລັດນະໂຍບາຍເລກທີ 84/ນຍ. ເພື່ອຮັບປະກັນການຈັດຕັ້ງຜັນຂະ ຫຍາຍນະໂຍບາຍດັ່ງກ່າວ, ລັດຖະ ບານໄດ້ມອບໃຫ້ອົງການກາແດງ ລາວພ້ອມດ້ວຍຂະແໜງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງທັງໃນລະດັບສູນກາງແລະທ້ອງຖິ່ນນຳໄປຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ. ປັດ ຈຸບັນວຽກງານດັ່ງກ່າວພວມໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກຫລາຍໆພາກສ່ວນນັບທັງພາກລັດ ແລະເອ ກະຊົນໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ສະແດງອອກຢູ່ບ່ອນວ່າ: ໃນປີ 2007 ມີຜູ້ບໍລິຈາກເລືອດທັງໝົດ 18.333 ຖົງ; ໃນນີ້ມີຜູ້ບໍລິຈາກເລືອດແບບສະໝັກໃຈບໍ່ຮຽກຮ້ອງຄຸນຄ່າ 15.499 ເທື່ອຄົນເທົ່າກັບ 85% ແລະ 2.834 ເທື່ອຄົນແມ່ນຜູ້ບໍລິຈາກເລືອດແບບພີ່ ນ້ອງປ່ຽນແທນເທົ່າກັບ 15%. ທ່ານ ນາງດຣ ດວງຈັນບຸນມະນີ ຍັງກ່າວຢ້ຳວ່າ: ການບໍລິຈາກເລືອດບໍ່ແມ່ນແຕ່ບໍລິຈາກໃນບໍລິຈາກເທົ່ານັ້ນແມ່ນບໍ່ພຽງພໍກັບຄວາມຕ້ອງ ການ ຢາກໃຫ້ບັນດາທ່ານ ທະຫານຕຳຫລວດພະນັກງານ ນັກຮຽນຮູ້ບັນ ຍາຊົນ, ກຳມະກອນຕາມໂຮງຈັກໂຮງງານຕ່າງໆຕະຫລອດຮອດປະ ຊາຊົນ ແລະ ຄ້າຂາຍໃຫ້ເຫັນຄຸນຄ່າຂອງການບໍລິຈາກເລືອດ. ເພາະໃນແຕ່ລະມື້ຄວາມຕ້ອງການເລືອດ 30 - 40 ຖົງ/ມື້ ຖ້າຈະລວມແລ້ວກໍແມ່ນໜ້ອຍພໍປານໃດ. ການບໍລິຈາກເລືອດໃຫ້ຄິດເຖິງວ່າເປັນການສ້າງບຸນກຸ ສົນຊ່ວຍຄົນເຈັບທີ່ນອນຢູ່ຕາມໂຮງ ໝໍຕ່າງໆໃນນະຄອນຫລວງກໍຄືທົ່ວປະເທດ. ເລືອດທີ່ທາງສູນໄດ້ຮັບການບໍລິຈາກໄດ້ພຽງແຕ່ 4-5 ຖົງຕໍ່ວັນ, ມາສົມທຽບຄວາມຕ້ອງການເລືອດແລະເລືອດທີ່ໄດ້ຮັບບໍລິຈາກແມ່ນຍັງຂາດໂຕນກັນຫລາຍ. ຖ້າພວກເຮົາບໍ່ພ້ອມພຽງກັນບໍລິຈາກແລ້ວຈະເອົາເລືອດມາແຕ່ໃສເພື່ອກອບກູ້ຊີວິດຄົນເຫລົ່ານັ້ນ ແລະ ເລືອດທີ່ໄດ້ການເກັບຮັກສາໄດ້ດົນສຸດ 35 ວັນເທົ່ານັ້ນ. ການບໍລິຈາກແມ່ນການສ້າງບຸນກຸສົນເພື່ອຊ່ວຍຄົນທີ່ກຳລັງຈະສິ້ນ ລົມຫາຍໃຈໃນສ້ຽວວິນາທີກໍແມ່ນເລືອດຈຳນວນທີ່ບໍລິຈາກມາໄດ້ຊ່ວຍເຂົາເຈົ້າຄືນຊີບ ມືນຕາໂລກໃໝ່ອີກຄັ້ງໃໝ່./.
ຄຸນປະໂຫຍດຂອງຜັກ
* ທ່ານຮູ້ບໍ່ວ່າພືດຜັກຕ່າງໆ ທີ່ເຮົາເຫັນເປັນປະຈຳທີ່ນຳມາປຸງແຕ່ງເປັນອາຫານປະຈຳວັນນັ້ນນອກຈາກຈະເຮັດໃຫ້ມີລົດຊາດແຊບ ແລະ ມີກິ່ນຫອມແລ້ວຍັງມີຄຸນປະໂຫຍດຫລາຍຢ່າງ ແລະ ສາ ມາດເປັນຢາແກ້ອາການຕ່າງໆໄດ້ອີກ. 1. ຜັກບົວລະພາ ມີກິ່ນຫອມສາມາດກິນໄດ້ທັງສົດໆ ແລະ ເປັນສ່ວນປະກອບອາຫານປະເພດຂົ້ວ, ແກງ, ມີຄຸນປະໂຫຍດຊ່ວຍແກ້ອາການຈຸກສຽບ ແລະ ແໜ້ນທ້ອງໄດ້. 2. ຜັກຫອມປ້ອມ ສ່ວນຫລາຍມັກຈະນຳມາເປັນສ່ວນປະສົມໃນອາຫານໄດ້ຫລາຍໆຊະນິດບໍ່ວ່າຈະແມ່ນລາບ ຫລື ແກງ ກໍ່ເຮັດໃຫ້ມີກິ່ນຫອມ ແລະ ເປັນຕາແຊບ ແລະ ຍັງມີຄຸນປະໂຫຍດສາມາດປ້ອງກັນພະຍາດມະເຮັງ, ພະຍາດຫົວໃຈຂາດເລືອດ ແລະ ເພີ່ມພູມຕ້ານທານໃຫ້ແກ່ຮ່າງກາຍ. 3. ດອກແຄ ນອກຈາກຈະນຳມາປຸງແຕ່ງເປັນອາຫານ ຫລື ກິນກັບກໍ່ໄດ້ຈະຊ່ວຍແກ້ອາການໄຂ້ຫວັດ, ຮ້ອນໃນ, ເຈັບຫົວ ແລະ ອາການຫົວໃຈສັ່ນໄດ້ອີກ. 4. ຫົວສີໄຄ ມີຄຸນປະໂຫຍດຫລາຍຢ່າງເປັນຕົ້ນແມ່ນຊ່ວຍບັນເທົາອາການຍື່ງທ້ອງ, ແໜ້ນທ້ອງ ແລະ ອື່ນໆ ອີກ. 5. ໃບເຕີຍ ນອກຈາກຈະເຮັດໃຫ້ອາຫານຫອມແຊບແລ້ວຍັງຊ່ວຍບຳລຸງຫົວໃຈ. 6.ໝາກເຜັດ ຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ເລືອດລົມໃນຮ່າງກາຍໄລວຽນສະດວກ. ສຳລັບຂໍ້ມູນຂ້າງເທິ່ງນີ້ກໍ່ແມ່ນຂໍ້ມູນພຽງເລັກໆ ນ້ອຍໆ ກ່ຽວກັບຜັກບາງຊະນິດທີ່ມີປະໂຫຍດຕໍ່ຮ່າງກາຍ ແລະ ບໍ່ເປັນພຽງແຕ່ສ່ວນປະສົມທີ່ເຮັດໃຫ້ອາຫານແຊບ, ຫອມເທົ່ານັ້ນຍັງຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ກິນຜັກດັ່ງກ່າວປົວພະຍາດໃນໂຕ ເອງໄດ້ອີກ ດ້ວຍ./.
ໄຂ່ຊ່ວຍຫລຸດຜ່ອນໂອກາດເປັນມະເຮັງເຕົ້ານົມ
* ແພດມະຫາວິທະຍາໄລ ນອດແຄໂຣໄລນາ ຂອງສະຫະລັດໄດ້ແນະນຳໃຫ້ຜູ້ຍິງກິນໄຂ່ໃຫ້ຫລາຍຂຶ້ນ ເພາະວ່ານອກຈາກຈະມີຄຸນປະໂຫຍດ ແລະ ສານອາຫານທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ຮ່າງກາຍແລ້ວຍັງຊ່ວຍຫລຸດຜ່ອນໂອກາດທີ່ຈະເປັນພະຍາດມະເຮັງເຕົ້ານົມໄດ້ເຖິງ 1/4 . ດຣ. ສະຕີເວັນ ເອັສ. ໄຊເຊວ ຫົວໜ້າຄະນະວິໄຈໃນການວິເຄາະຫາສາເຫດກັບຜູ້ຍິງທີ່ຢູ່ໃນໄວອາຍຸຜູ້ໃຫຍ່ຈຳນວນ 3.000 ຄົນໄດ້ເວົ້າວ່າ: ຜົນການຄົ້ນຄວ້າ ຖືໄດ້ວ່າເປັນຫລັກຖານສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ໄຂ່ຊ່ວຍຫລຸດຜ່ອນອັນຕະລາຍຂອງການເປັນມະເຮັງເຕົ້ານົມໄດ້. ຈາກຜົນວິໄຈສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຜູ້ທີ່ກິນໄຂ່ຫລາຍທີ່ສຸດໃນກຸ່ມສາມາດຫລຸດຜ່ອນໂອກາດທີ່ຈະເປັນມະເຮັງເຕົ້າ ນົມໄດ້ຫລາຍກວ່າຜູ້ທີ່ກິນໜ້ອຍເຖິງ 24%. ດຣ. ສະຕີເວັນ ໄດ້ເວົ້າອີກວ່າ: ຜູ້ຍິງທີ່ກິນໄຂ່ຫລາຍທີ່ສຸດສະເລ່ຍແລ້ວຈະໄດ້ສານໂຊລິນມື້ໜຶ່ງບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 455 ມິລິກຣາມ, ໃນຂະນະທີ່ຜູ້ກິນໜ້ອຍໄດ້ພຽງມື້ໜຶ່ງ 196 ມິລິກຣາມ. ສານໂຊລິນເປັນສານທີ່ຈຳເປັນໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕາມປົກກະຕິຂອງພວກແຊນ ໂດຍສະເພາະຜູ້ຍິງທີ່ຢູ່ໃນໄວຈະເລີນເຕີບໂຕ. ສານດັ່ງກ່າວນອກຈາກຈະມີຢູ່ໃນ ມອນໄຂ່ແລ້ວຍັງມີຢູ່ໃນກາເຟ, ນົມ, ຕັບ ແລະ ກະລ່ຳປີ. ນອກຈາກຈະສາມາດຊ່ວຍປ້ອງກັນການເປັນພະຍາດມະເຮັງແລ້ວຍັງສາມາດຊ່ວຍປ້ອງກັນລູກນ້ອຍບໍ່ໃຫ້ເກີດມາພິການ, ຊ່ວຍບຳລຸງສະໝອງ ແລະ ຫລຸດຜ່ອນອັນຕະລາຍຂອງພະຍາດຫົວໃຈໄດ້ອີກດ້ວຍ./. * ແຂວງຫລວງພະບາງ ເປັນແຂວງທີ່ມີທາງຜ່ານຂອງບັນດາແຂວງພາກເໜືອ, ເປັນຈຸດສຸມຂອງການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ແລະ ເປັນແຂວງທີ່ມີປູສະນິຍະສະຖານ, ມີທິວທັດທຳມະຊາດທີ່ສວຍສົດງົດຊາມ ຊຶ່ງເໝາະສົມແກ່ການທ່ອງທ່ຽວຂອງແຂກທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດຈົນໄດ້ຮັບສົມຍານາມວ່າເປັນມໍລະດົກໂລກ, ເມືອງຫລວງພະບາງ ເປັນເມືອງຍອດນິຍົມແຫ່ງການທ່ອງທ່ຽວຂອງໂລກ , ໄດ້ຮັບລາງວັນຄຳຂອງການທ່ອງທ່ຽວເຖິງ 3 ປີຊ້ອນ. ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ຖ້າມາເບິ່ງດ້ານ ການສັນຈອນຕາມທ້ອງຖະໜົນ ຫລວງພາຍໃນເທສະບານເມືອງຫລວງພະບາງຍັງມີຄວາມຫຍຸ້ງ ຍາກສັບສົນພໍສົມຄວນ. ຜູ້ຄົນຫລັ່ງໄຫລກັນເຂົ້າມາຮ່ຳຮຽນ, ມາທ່ອງທ່ຽວ, ພາຫະນະທຸກຊະນິດນັບມື້ນັບເພີ່ມຂຶ້ນ, ຜູ້ໃຊ້ລົດໃຊ້ຖະໜົນບໍ່ໄດ້ຮັບການສືກສາອົບຮົມກົດລະບຽບຂອງຈະລາຈອນເທົ່າທີ່ຄວນ. ພໍມີເງິນກຸ້ມຄ່າລາຄາລົດກໍ່ຊື້ມາຂີ່ໂລດໃນເມື່ອຂັບຂີ່ແລ້ວບໍ່ປະຕິບັດຕາມລະ ບຽບການສັນຈອນ, ລົດບໍ່ໄດ້ຮັບການກວດກາເຕັກຕິກ ແລະ ຍັງມີບາງກຸ່ມ-ບາງບຸກຄົນແລ່ນລົດໄວເກີນຄວນ, ເມົາແລ້ວຂັບ ໂດຍສະເພາະແມ່ນກຸ່ມໄວໜຸ່ມໄວຂະນອງ ທີ່ມັກເຕົ້າໂຮມກັນເປັນກຸ່ມຕາມຖະ ໜົນເສັ້ນຕ່າງໆຂັບຂີ່ລົດໄວ ຊ່ວງເສັງກັນຊິ່ງເປັນສາເຫດຂອງການເກີດອຸບັດເຫດແຕ່ລະປີໄດ້ມີຕົວເລກຂອງຜູ້ເສຍຊີວິດ ແລະ ບາດເຈັບພາ ຫະນະເປ່ເພນັບມື້ນັບສູງຂຶ້ນ. ພ້ອມກັນນີ້ຍັງມີບຸກຄົນຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍຂັບຂີ່ລົດພັດບໍ່ໃສ່ໜວກກັນກະທົບ, ໃສ່ໃນບາງຄັ້ງຄາວບາງຄົນກໍ່ເອົາໃສ່ກະຕາລົດໃກ້ຈະຮອດຈຸດກວດແລ້ວຈຶ່ງຄ່ອຍເອົາໜວກກັນກະທົບມາໃສ່, ພໍເມື່ອກາຍຈຸດເຈົ້າໜ້າທີ່ຊ້ຳພັດປົດອອກ, ໂດຍອ້າງວ່າໃສ່ໜວກແລ້ວພາໃຫ້ມືດຫູລາຍຕາ (ຫລືວ່າບໍ່ເຄີຍໃສ່ມາກ່ອນ) ນັ້ນກໍ່ປຽບເໝືອນວ່າ “ຢ້ານຕຳຫລວດແຕ່ບໍ່ຢ້ານເສຍຊີວິດ”. ຕໍ່ບັນຫາດັ່ງກ່າວ ກອງຕຳຫລວດຈະລາຈອນແຂວງຫລວງພະບາງ ໄດ້ຊີ້ແຈ້ງວ່າ ອຸບັດເຫດທີ່ເກີດຂື້ນສ່ວນໃຫຍ່ ເສຍຊີວິດຍ້ອນການກະທົບຫົວມີເຖິງ 80%. ໃນຊຸມປີຜ່ານມາຢູ່ແຂວງຫລວງພະບາງມີອຸບັດເຫດເກີດຂຶ້ນທັງໝົດ 263 ລາຍ; ໃນນັ້ນມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 40 ຄົນ, ຖ້າສົມທຽບໃສ່ອຸບັດເຫດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນປີ 2006 ເພີ່ມຂຶ້ນ 17 ລາຍ, ແຕ່ຈຳນວນຄົນເສຍຊີວິດ ຫລຸດລົງ 14 ຄົນ. ສະເພາະໃນ 6 ເດືອນຕົ້ນປີ 2008 ນີ້; ກອງຕຳຫລວດຈະລາຈອນ ແຂວງຫລວງພະບາງ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ມີອຸບັດເຫດເກີດຂຶ້ນເກືອບ 200 ລາຍ, ເຮັດໃຫ້ລົດເປ່ເພ, ຄົນໄດ້ຮັບບາດເຈັບເປັນຈຳ ນວນຫລວງ ຫລາຍ; ໃນນີ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 30 ຄົນ. ເຫດການດັ່ງກ່າວນີ້ກອງຕຳຫລວດຈະລາຈອນ ແຂວງຫລວງພະບາງ ກໍ່ໄດ້ຮຽກ ຮ້ອງໃຫ້ທຸກຄົນໃນເວລາຂັບຂີ່ລົດ ຈັກຕ້ອງໃສ່ໝວກກັນກະທົບທຸກເທື່ອເພື່ອຮັກສາຊີວິດຕົນເອງ./.
ສານຜິດທີ່ຕົກຄ້າງ ກາຍເປັນທາດກົດຫລືຝົນກົດ
* ຜົນກະທົບຕໍ່ດິນ ແລະ ການຈະ ເລີນເຕີບໂຕຂອງພຶດ: ເມື່ອນ້ຳຝົນຕົກ ລົງມາສູ່ຫນ້າດິນ ກໍ່ຈະເຮັດໃຫ້ດິນ ປົນເປື້ອນດ້ວຍສານກົດສົ່ງຜົນກະ ທົບຕໍ່ຈຸລະຊີບຢູ່ໃນດິນທີ່ມີບົດບາດ ຕໍ່ ການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງ ພືດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ພືດສູນເສຍທາດອາຫານ ທີ່ ສຳຄັນພ້ອມດຽວກັນກໍ່ ເຮັດໃຫ້ເກີດ ທາດໂລຫະໜັກ ຊຶ່ງເປັນອັນຕະລາຍ ຕໍ່ຮາກຝອຍ ຂອງ ພືດຈະເຮັດໃຫ້ ຂາດທາດອາຫານແລ້ວ ກໍ່ ຕາຍໄປ ໃນທີ່ສຸດ. ພືດບາງຊະນິດ ອາດທົນ ທານຕໍ່ສະພາບຄວາມເປັນກົດ, ແຕ່ ບາງຊະນິດກໍບໍ່ທົນທານໄດ້ ເມື່ອໃບ ຂອງພືດຖືກຝົນກົດກໍ່ຈະໄຫມ້ ເປັນ ຈຸດໆ, ເປັນລາຍກາຍເປັນສີເຫລືອງ ແລ້ວກໍ່ຈະແຫ້ງຫ່ຽວຕາຍໄປ. *ຜົນກະທົບຕໍ່ອາຄານບ້ານເຮືອນ ແລະ ວັດຖຸຕ່າງໆ ຂອງອາຄານບ້ານ ເຮືອນ, ຮູບບັ້ນ,ຮູບຫລໍ່ຫລື ວັດຖຸບູ ຮານຕ່າງໆ ທີ່ຜະລິດດ້ວຍເຫລັກ, ທອງ, ຫີນປູນ ແລະ ຫີນອ່ອນຈະຖືກ ທຳລາຍດ້ວຍການ ເກີດຂີ້ຫມ້ຽງ ຫລື ຖືກກັດຫ້ຽນ ເມື່ອຖືກຝົນກົດບໍ່ວ່າຈະ ແບບປຽກ ຫລື ແບບແຫ້ງກໍ່ຕາມ. ຖ້າ ຢູ່ໃນເຂດທີ່ມີມົນລະພິດ ຍິ່ງຈະມີ ການເຊື່ອມໂຊມໄວຂຶ້ນ. * ຜົນກະທົບຕໍ່ສຸຂະພາບການຕົກ ຕະກອນຂອງກົດຈະບໍ່ສົ່ງຜົນກະທົບ ຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງຄົນໂດຍກົງ, ແຕ່ອະ ນຸພາກນ້ອຍໆ ທີ່ລວມຕົວກັບສານທີ່ ເປັນກົດຈະເຂົ້າສູ່ລະບົບຫາຍໃຈ ເຮັດໃຫ້ ເກີດອາການຜິດປົກກະຕິຕໍ່ ລະບົບທາງເດີນຫາຍໃຈ ແລະ ປອດ, ນອກຈາກນັ້ນ, ສານອາຊິດທີ່ເປັນ ບາ ຕົກຄ້າງຢູ່ໃນສາຍນ້ຳຕ່າງໆ ເມື່ອຄົນ ເຮົາດື່ມນ້ຳທີ່ມີການ ປົນເປື້ອນດ້ວຍ ສານພິດດັ່ງກ່າວນັ້ນກໍ່ຈະມີ ຜົນກະ ທົບຕໍ່ສຸຂະພາບເຊັ່ນດຽວກັນ. *ວິທີການໃນການແກ້ໄຂແລະ ຫລຸດຜ່ອນບັນຫາການກາຍເປັນ ທາດກົດ ຫຼື ຝົນກົດ. 1.ປະຢັດການໃຊ້ພະລັງງານແລະ ໃຊ້ພະລັງງານຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ເພື່ອຫລຸດຜ່ອນປະລິມານຄວາມ ຕ້ອງການພະລັງງານ. 2.ຄວນປິດເຄື່ອງໃຊ້ໄຟຟ້າຕ່າງໆ ກ່ອນຈະອອກຈາກເຮືອນແລະສຳນັກງານ 3. ຕິດຕັ້ງເຄື່ອງປັບອາກາດໃຫ້ ເຫມາະສົມ, ປັບອຸນຫະພູມໃຫ້ຢູ່ລະ ຫວ່າງ 25 ອົງສາເຊ. 4.ສົ່ງເສີມການນຳໃຊ້ພະລັງງານ ທົດແທນເຊັ່ນ:ພະລັງງານລົມ,ພະລັງ ງານແສງຕາເວັນແລະພະລັງງານນ້ຳ. 5. ຈຳກັດການຈູດຂີ້ເຫຍື້ອແບບ ຊະຊາຍ. 6. ຫລຸດຜ່ອນປະລິມານຂີ້ເຫຍື້ອ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ການນຳໃຊ້ພະລັງງານໃນ ການກຳຈັດຂີ້ເຫຍື້ອຫລຸດລົງ, ໃຫ້ມີ ວິທີການຈຳກັດຂີ້ເຫຍື້ອຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນ. 7. ນຳໃຊ້ເຊື້ອເພີງຈາກຝຸ່ນຊີວະ ພາບ ແລະ ພະລັງງານທົດແທນ ເພື່ອ ປ່ຽນແທນການນຳໃຊ້ນ້ຳມັນ. 8. ບຳລຸງຮັກສາເຄື່ອງຈັກຕ່າງໆ ໃຫ້ມີການເຜົາໄຫມ້ເຊື້ອເພີງທີ່ສົມບູນ ຢູ່ຕະຫລອດເວລາ. 9. ຕິດຕັ້ງລະບົບກຳຈັດ ກ໋າດດິ ອົກຊິດມາດ ຫຼື ອາຍຊຸນຟົວຣິກ ແລະ ທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກການຈູດເຊື້ອເພີງ ເພື່ອໃຊ້ເປັນພະລັງງານກ່ອນທີ່ຈະ ປ່ອຍອອກສູ່ບັນຍາກາດ. 10. ປູກຕົ້ນໄມ້ໃຫ້ຫລາຍຂຶ້ນ. 11. ສ້າງຈິດສຳນຶກໃຫ້ແກ່ມວນ ຊົນໃນການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດ ລ້ອມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ./.
ພະຍາດ ລະດູຝົນທີ່ຄົນຢ້ານຫລາຍ
* ຄວາມຈິງຫົວຂໍ້ນີ້ບໍ່ແມ່ນຊື່ຂອງພະຍາດຍຸກໃໝ່ແຕ່ປະການໃດ; ກໍ່ບໍ່ຮູ້ວ່າທີ່ພາກັນເວົ້າແນວນີ້ ຈະຖືກກັບຫລັກຂອງພາສາຫລື ບໍ່ ຊຶ່ງຕາມທີ່ສຶກສາຄວາມໝາຍຄົງແມ່ນ ພະຍາດທີ່ເກີດໃນລະດູຝົນ, ອາດຈະເປັນຄືກັນກັບປາກະຊັງ, ແຕ່ແນວໃດກໍ່ດີ ຄິດວ່າ ພວກເຮົາເຂົ້າໃຈດີ . ຈ້ອນເຂົ້າບັນຫາທີ່ປະສົງຂຽນໃນບົດນີ້ຄື ລະດູນີ້ພວກເຮົາຈະເຮັດແນວໃດເພື່ອສະກັດກັ້ນບໍ່ໃຫ້ພະຍາດຕ່າງໆ ທີ່ມັກເກີດໄດ້ ຊຶ່ງມັນກໍ່ອາດບໍ່ເປັນການເໜືອບ່າກວ່າແຮງ ໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເມືອງໃຫຍ່ທີ່ມີຄວາມສະດວກດ້ານຕ່າງໆ. ພະຍາດທີ່ມັກເກີດຂຶ້ນໃນລະດູນີ້ ແລະ ເປັນຕະລາຍຮ້າຍແຮງນັ້ນກໍ່ຄື ພະຍາດໄຂ້ເລືອດອອກທີ່ມີຍຸງລາຍເປັນພາຫະນຳເຊື້ອ. ອີງຕາມຂໍ້ມູນຂ່າວສານການ ແພດຂອງກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ລັກສະນະ ແລະ ອາການຂອງໄຂ້ຊະນິດນີ້ ສັງເກດຮູ້ໄດ້ຄື: 1.ໄຂ້ເລືອດອອກບໍ່ຮ້າຍແຮງ ຫລື DF ສະແດງອາການໄຂ້ 3-5 ມື້ (ໂດຍ ປົກກະຕິບໍ່ກາຍ 7 ມື້), ມີອາການເຈັບ ຫົວແຮງ, ປວດກ້າມຊີ້ ແລະ ຂໍ່ກະດູກ, ປວດເບົ້າຕາ, ບໍ່ຢາກກິນອາຫານ, ເຈັບກະເພາະ, ອອກຕຸ່ມ,ມີອາການຈີກຂາດຂອງເສັ້ນເລືອດ ແລະ ມີຈຸດປ່າມຊ້ຳ ຕາມຮ່າງກາຍພາຍຫລັງໄຂ້ເຊົາ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຈະມີການຕິດເຊື້ອໄດ້ງ່າຍ. ເດັກນ້ອຍມີອາການເລີ່ມຕົ້ນແບບເບົາບາງກວ່າຜູ້ໃຫຍ່. ເມື່ອປິ່ນປົວການຕິດເຊື້ອຊະນິດດີແລ້ວກໍ່ບໍ່ສາມາດປ້ອງກັນການຕິດເຊື້ອຊະນິດອື່ນໄດ້ ແລະຮ່ອງຮອຍ ຂອງການຕິດເຊື້ອຜ່ານມາອາດປະ ສົມກັບເຊື້ອຊະນິດອື່ນ ເຮັດໃຫ້ມີອາ ການຮ້າຍແຮງຂຶ້ນຕື່ມ ຊຶ່ງເອີ້ນວ່າ ອາການແຊກຊ້ອນ. 2.ໄຂ້ເລືອດອອກທີ່ມີເລືອດອອກ ຫລື DHF; ມີອາການເຈັບກ້າມຊີ້ນ ແລະ ປວດກະດູກ. ລັກສະນະຂອງໄຂ້ແມ່ນເກີດກະທັນຫັນ, ເວລາລູບ ຄຳ ຈະພົບຕ່ອມນ້ຳເຫລືອງ ແລະ ພົບຕັບ, ມີຈຸດເລືອດແຕກແບບກະແຈກກະຈາຍ ໂດຍສະເພາະພາຍຫລັງເຮັດການທົດສອບດ້ວຍການເອົາສາຍຢາງຮັດແຂນປະມານ 5 ນາທີ ແລະ ພາຍຫລັງການສັກຢາ.ພົບເມັດເລືອດ ນ້ອຍຫຼຸດລົງ, ຄວາມເຂັ້ມຂອງເລືອດເພີ່ມຂຶ້ນແລະ ມີການຮົ່ວໄຫຼເພີ່ມຂຶ້ນ. 3.ໄຂ້ເລືອດອອກທີ່ມີໝວດອາ ການຊັອກຫຼືDSS; ອາການສະແດງ ຄືກັນກັບໄຂ້ເລືອດອອກທີ່ມີເລືອດອອກ (DHF) ສົມທົບກັບມີການຫລົ້ມເຫລວຂອງລະບົບໄຫລວຽນຂອງເສັ້ນເລືອດ, ກຳມະຈອນຄ່ອຍ ແລະ ຄວາມດັນເລືອດຕ່ຳ ຫລື ຄວາມດັນຕ່ຳມັກເສຍຊີວິດໃນມື້ທີ4-5. ອັດຕາຄວາມຮ້າຍແຮງສູງເຖິງ 50 ສ່ວນຮ້ອຍ. ການປິ່ນປົວດ້ວຍການທົດແທນນ້ຳທາງເລືອດທີ່ຖືກຕ້ອງ ສາ ມາດຊ່ວຍໃຫ້ຊີວິດລອດໄດ້. ການປິ່ນປົວພະຍາດໄຂ້ເລືອດອອກ ແມ່ນປິ່ນປົວຕາມອາການເທົ່ານັ້ນ ແລະ ກໍ່ບໍ່ມີການສັກຢາປ້ອງກັນ. ຄວາມຈິງແລ້ວ; ພະຍາດໄຂ້ເລືອດ ອອກສາມາດເກີດໄດ້ທຸກຍາມ, ແຕ່ລະດູນີ້ ມີອັດຕາຄວາມສ່ຽງສູງກວ່າລະດູແລ້ງ ຍ້ອນວ່າສະພາບອາກາດ ແລະ ເປັນລະດູການຂອງມັນ. ມາຮອດປັດຈຸບັນ ຢູ່ບາງເຂດ ກໍ່ມີກໍລະນີຄົນເຈັບໄຂ້ເລືອດອອກແລ້ວ ເຊັ່ນບາງແຂວງພາກໃຕ້ ຊຶ່ງຂະແໜງການກ່ຽວຂ້ອງພວມເຝົ້າລະວັງຢ່າງໃກ້ຊິດ ເພື່ອສະກັດກັ້ນໃຫ້ທັນການ. ຕາມການເຝົ້າລະວັງຂອງຂະແໜງການກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ສະເພາະປີນີ້ຄາດວ່າການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດໄຂ້ເລືອດອອກນີ້ຈະສູງເພາະແມ່ນປີຄົບຮອບວຽນ ໂດຍອີງຕາມຫລັກການຫລືຫລັກວິທະຍາສາດແລ້ວໃນຮອບວຽນ 3 ປີໃດ ພະຍາດນີ້ຈະແຜ່ລະບາດສູງ, ສະນັ້ນປີ 2008 ນີ້ ແມ່ນພໍດີຄົບຮອບວຽນ3ປີ. ສະນັ້ນຄາດວ່າການລະບາດຂອງພະຍາດນີ້ຈະສູງກວ່າປີຜ່ານມາກໍເປັນໄດ້. ສະເພາະຢູ່ໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ; ທ່ານ ນາງດຣ ອິນລາວັນ ແກ້ວບຸນພັນ ຫົວຫນ້າພະແນກສາທາລະນະສຸກ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ກ່າວເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ວ່າ: ປັດຈຸບັນ ເພື່ອເປັນການສະກັດກັ້ນແຕ່ຫົວທີ, ພະແນກສາທະລະນະສຸກພວກເຮົາກໍໄດ້ໂຄສະນາສຶກສາອົບຮົມປະຊາຊົນໃນທົ່ວນະຄອນຫຼວງເຫັນໄດ້ຄວາມ ສຳຄັນ, ຈຳເປັນໃນການສະກັດກັ້ນພະຍາດນີ້ຄືໃຫ້ອະນາໄມເຮືອນຊານບ້ານຊ່ອງເປັນປະຈຳ, ບັນດາຮ້ານສ້ອມແປງລົດຈັກ, ລົດໃຫຍ່ ໂດຍໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ເຈົ້າຂອງກິດຈະການເກັບຮັກສາຢາງຕີນລົດເກົ່າໄວ້ໃນຮົ່ມ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມີນ້ຳຝົນຕົກຄ້າງທີ່ເປັນບໍ່ເກີດຂອງຍຸງລາຍ. ສ່ວນຕະຄອງຮ່ອງນ້ຳກໍຄວນໄດ້ລວງອະນາໄມເປັນປະຈຳ. ການນອນບໍ່ວ່າຈະ ເປັນກາງເວັນຫລືກາງຄືນດີແທ້ແມ່ນໃຫ້ນອນໃນມຸ້ງຍ້ອມຢາ, ສ່ວນໄຫ ແລະຟຸຍນ້ຳກໍຄວນໄດ້ລ້າງແລະມີຝາ ອັດຕະຫລອດ. ກໍລະນີຫາກຄິດວ່າຕົນເອງເກີດພະຍາດແລ້ວໃຫ້ຮີບຟ້າວໄປພົບແພດ, ຫ້າມເດັດຂາດບໍ່ໃຫ້ຊື້ຢາກິນຊະຊາຍ ໂດຍທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຈາກແພດ. ໃນປີ 2007 ຜ່ານມາ ຢູ່ນະຄອນ ຫລວງວຽງຈັນ ເກີດມີການແພ່ລະບາດຂອງພະຍາດໄຂ້ເລືອດອອກ ເຖິງ 1.670 ກໍລະນີ; ໃນນັ້ນເກີດຫລາຍກວ່າຫມູ່ແມ່ນ 4 ເມືອງໃນຄື: ເມືອງຈັນທະບູລີ, ສີສັດຕະນາກ,ໄຊເສດຖາ ແລະ ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ, ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 2 ຄົນ./.
5 ອາການສ່ຽງຕໍ່ການເປັນຫລອດເລືອດໃນສະຫມອງ
* ພະຍາດຫລອດເລືອດໃນສະໝອງ ເປັນພະຍາດທີ່ເກີດຈາກການສູນເສຍໜ້າທີ່ການເຮັດວຽກຂອງສະໝອງຢ່າງກະທັນຫັນ. ພະຍາດຫລອດເລືອດໃນສະໝອງໄດ້ແບ່ງອອກເປັນສອງຊະນິດຄື: ພະຍາດຫລອດເລືອດສະໝອງແຕກ 80% ຈະເປັນຊະນິດຫລອດເລືອດໃນສະໝອງຕີບ ຊຶ່ງເກີດຈາກເມັດເລືອດອັດຕັນຫລອດເລືອດໃນສະໝອງ (Ischemic Stroke). 20% ະເປັນຊະນິດຫລອດເລືອດສະໝອງແຕກເກີດຈາກການແຕກຂອງຫລອດເລືອດເຮັດໃຫ້ເກີດເລືອດຄ້າງໃນເນື້ອສະໝອງ (Hemorrhagic stroke). ອາການສ່ຽງຕໍ່ການເປັນພະຍາດຫລອດເລືອດໃນສະໝອງທີ່ສະແດງອອກເປັນແບບທັນທີມີຄື: 1.ມີອາການແຂນຂາລ່ອຍເບື້ອງ ໜຶ່ງ, ປາກບ້ຽວ ຫລື ລ່ອຍໄປເບື້ອງ ໜຶ່ງທັນທີ. 2.ເວົ້າບໍ່ອອກ,ຟັງບໍ່ເຂົ້າໃຈພາສາເວົ້າ ແລະ ອື່ນໆ . 3.ຕາຂ້າງໃດຂ້າງໜຶ່ງເບິ່ງບໍ່ເຫັນ ຫລື ເບິ່ງບໍ່ເຫັນເຄິ່ງຂອງລານສາຍຕາ ແລະ ເຫັນພາບຊ້ອນ. 4.ຮູ້ສຶກວິນຫົວຢ່າງເຊຊ້າຍເຊ ຂວາ ຄ້າຍຄືຄົນເມົາເຫລົ້າ. 5. ເຈັບຫົວຢ່າງຮຸນແຮງແບບ ບໍ່ເຄີຍເປັນມາກ່ອນ ແລະ ປວດ ຮາກ ຫລື ໝົດສະຕິ. ເມື່ອເຮົາຮູ້ສຶກວ່າໂຕເອງມີ ຄວາມຜິດປົກກະຕິກໍ່ຢ່າປ່ອຍປະລະເລີຍ ຫລື ເມີນເສີຍຕໍ່ອາການດັ່ງກ່າວ ບໍ່ວ່າຈະໜ້ອຍ ຫລື ຫລາຍ ເຮົາກໍ່ຄວນຟ້າວໄປພົບແພດໝໍເພື່ອຮັບການກວດ ແລະ ປິ່ນປົວໃຫ້ຖືກກັບພະຍາດ ເພື່ອສຸຂະພາບທີ່ດີ ແລະ ປ້ອງກັນໄວ້ກ່ອນດີກວ່າມາແກ້ຕາມຫລັງເພາະຈະເຮັດໃຫ້ກິນແໜງໃຈພາຍຫລັງໄດ້./.
ສົດຊຶ່ນເບີກບານຍາມເຊົ້າດ້ວຍວິທີງ່າຍໆ
* ແສງແດດສ່ອງ... ສຽງໄກ່ຂັນເປັນສິ່ງຫນຶ່ງທີ່ບົ່ງບອກວ່າ ຮຸ່ງອະລຸນໄດ້ວຽນມາອີກຄັ້ງໃໝ່ ເຊິ່ງໃນຂະນະທີ່ບາງຄົນພວມສູດດົມບັນຍາກາດຍາມເຊົ້າອັນສົດຊື່ນ, ແຕ່ພັດມີຄົນອີກຈຳນວນຫລາຍທີ່ບໍ່ເຄີຍຮູ້ສຶກຊື່ນຊົມກັບການຕື່ນໃນຕອນເຊົ້າພໍເທົ່າໃດ . ດ້ວຍເຫດຜົນທາງວິທະຍາສາດ ຫລັງຈາກທີ່ເຮົານອນຫລັບມາຕະຫລອດຄືນ; ເລືອດ ແລະ ອົກຊີແຊນໃນຮ່າງກາຍຂອງເຮົາກໍ່ຈະໄຫລວຽນບໍ່ສະດວກ, ດັ່ງນັ້ນເມື່ອຕື່ນ ນອນຈິ່ງຄວນຈະຢືດຕົວ ແລະ ຫັດ ກາຍ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນທີ່ຢືນແລ້ວກົ້ມລົງໄປຈັບນິ້ວຕີນຢູ່ໃນທ່ານັ້ນຈັກ 10 ວິນາທີ ຢຽດຮ່າງກາຍທຸກສ່ວນໃຫ້ ເຄັ່ງ ຫລື ຖ້າບໍ່ຢາກລຸກຈາກຕຽງກໍ່ນັ່ງເຮັດທ່ານີ້ກໍ່ໄດ້ ຫລື ຈະແກວ່ງແຂນ ໝູນເປົນວົງໄປ - ກັບ ຫລື ທ່າອື່ນໆ, ເຮັດບໍ່ຫລາຍກໍ່ໄດ້ເພື່ອໃຫ້ເລືອດໄຫລວຽນດີຂຶ້ນ. ທ່າຕໍ່ມາກໍ່ຢືນຍົກຂາຂຶ້ນໄປທາງຫນ້າເພື່ອຢືດກ້າມ, ຈາກນັ້ນກໍ່ຢືນອີງຝາແລ້ວພະຍາຍາມຢືນດ້ວຍນິ້ວຕີນ ຈະເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກເຄັ່ງ ເບື້ອງຫລັງຂອງຂາ ແລະ ບີແຄ່ງ. ຫລັງຈາກເລືອດແລ່ນດີ ຮ່າງກາຍຈະຫິວ ນັ້ນຖືເປັນເລື່ອງດີ; ທ່ານຄວນຮັບປະທານອາຫານທີ່ບໍ່ຫນັກຫລາຍ, ອາດເປັນຫມາກໄມ້ ຫລື ອາຫານທີ່ສະໜອງໂປຣຕີນ ດີມີປະໂຫຍດ ແລະ ຄວນຈື່ໄວ້ວ່າຮ່າງກາຍຂອງເຮົາຕ້ອງການນ້ຳວັນລະ 8 ຈອກ ແລະ ຄວນເລີ່ມຕົ້ນຈອກທຳອິດຫລັງຈາກຕື່ນນອນ. ຢາກເປັນຄົນທີ່ຕື່ນເຊົ້າຕ້ອງ : ຕັ້ງເວລາປຸກໄວ້ທີ່ເວລາ 5.50 ນາທີ ເພາະເປັນເວລາທີ່ດີທີ່ສຸດຕາມຫລັກອາຍຸວິທະຍາ. ສ່ວນການເຂົ້ານອນຄວນນອນກ່ອນເວລາທ່ຽງຄືນ ແລະ ເວລາທີ່ດີທີ່ສຸດຕາມຫລັກການແພດ ຄື 21.50 ນາທີ ປົງໂມງປຸກໄວ້ໄກໆບ່ອນນອນຈະໄດ້ລຸກໄປກົດໃຫ້ຢຸດສົ່ງສຽງ ເປີດໄຟໃຫ້ຮຸ່ງເພື່ອເຕືອນຮ່າງກາຍເຮົາ, ບັງຄັບຕົວເອງໃຫ້ຕື່ນນອນເວລາດຽວກັນທຸກວັນ, ມີເວລາພິເສດສຳລັບຕົນເອງຈັກ 10 ນາທີໃນແຕ່ລະເຊົ້າ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ສຸຂະພາບຈິດດີ ແລະ ມີຄວາມສຸກເຊັ່ນ : ອ່ານຫນັງສື , ເບິ່ງໂທລະພາບ ຫລື ເຮັດກິດຈະກຳອື່ນໆທີ່ເຫັນວ່າດີ ຕາມຄວາມທີ່ຊິນເຄີຍ. ອາຫານເຊົ້າເປັນສິ່ງສຳຄັນ ເພາະຈະໃຫ້ກຳລັງງານທີ່ເຮົາຕ້ອງການ ຮັບປະທານອາຫານເຊົ້າທີ່ໃຫ້ກຳລັງເຊັ່ນ : ຫມາກໄມ້ ແລະ ໂປຣຕີນ ໄຂມັນຕ່ຳ ດື່ມນ້ຳສົ້ມເພື່ອວິຕາມິນເຊ, ກາເຟ ຫລືຊາຈັກ 1 ຈອກ ຖ້າຫາກ ຕ້ອງການ ກາເຟອີນ . ລອງປະຕິບັດຕາມວິທີງ່າຍໆ ທັງຫມົດທີ່ກ່າວມານີ້ ອາດຈະຊ່ວຍໃຫ້ທຸກໆເຊົ້າຂອງທ່ານເປັນເວລາທີ່ສົດຊື່ນເບີກບານ./.
ຈຳປາສັກເອົາໃຈໃສ່ຄວາມຄວມຢາສູບ ເພື່ອສຸຂະພາບ
*ແຂວງຈຳປາສັກໄດ້ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນ ແລະ ເອົາໃຈໃສ່ ຄວບຄຸມການສູບຢາຂອງປະຊາຊົນໃຫ້ຫລຸດຫນ້ອຍຖອຍລົງ ເພື່ອເປັນການສົ່ງເສີມໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີສຸຂະພາບ ແລະ ພະນານາໄມທີ່ສົມບູນ. ທ່ານ ດຣ. ປະດິດ ສຸວັນລາສີ ຮອງຫົວຫນ້າອຳນວຍການໂຮງຫມໍຈຳປາສັກ, ປະທານໂຄງການຄວບຄຸມຢາສູບຂັ້ນແຂວງ ໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ຜູ້ສື່ຂ່າວວ່າ: ສຳລັບແຂວງຈຳປາສັກ ກໍ່ແມ່ນແຂວງຫນຶ່ງທີ່ຖືເອົາບັນຫາການຄວບຄຸມການສູບຢາເປັນບັນຫາສຳຄັນ ໂດຍໄດ້ສ້າງຕັ້ງໂຄງການຄວບຄຸມຢາສູບຂຶ້ນໃນວັນທີ 23 ກໍລະກົດ 2007 ທີ່ຜ່ານມາ ເຊິ່ງໂຄງການນີ້ໄດ້ເລີ່ມຈາກການຄວບຄຸມຢາສູບໃນຂະແຫນງສາທາລະນະສຸກສາກ່ອນ; ໃນນັ້ນແມ່ນໄດ້ມີການແຕ່ງຕັ້ງຄະນະກຳມະການຄວບຄຸມຢາສູບ ແລະ ກຳນົດຫນ້າທີ່ພາລະບົດບາດ ພ້ອມທັງເຜີຍແຜ່ຜົນຮ້າຍຂອງຢາສູບໃຫ້ແກ່ພະນັກງານພາຍໃນໂຮງຫມໍຈຳປາສັກ ເຊິ່ງ ຖືເອົາໂຮງຫມໍດັ່ງກ່າວເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນນອກນັ້ນຍັງມີການໂຄສະນາທາງໂທລະພາບ,ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແລະສ້າງປ້າຍຂະຫນາດ ໃຫຍ່ທີ່ມີຫົວຂໍ້ວ່າ: ໂຮງຫມໍຈຳປາສັກປອດຄວັນຢາສູບ ທີ່ເປີດຂຶ້ນໃນວັນທີ 10 ມິຖຸນານີ້. ທັງນີ້ກໍ່ເພື່ອໃຫ້ທຸກຄົນໄດ້ຮູ້ເຖິງຜົນຮ້າຍຂອງການສູບຢາ ຊຶ່ງມີອັດຕາສ່ວນສູງໃນການເປັນພະຍາດມະເຮັງມ້າມ, ພົກຍ່ຽວ ແລະ ລະບົບໄຂ່ຫລັງ . ສຳລັບແຜນການຕໍ່ຫນ້າ; ທ່ານດຣ. ປະດິດ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:ໂດຍຜ່ານ ໂຄງການນີ້ ພວກເຮົາຈະສ້າງໃຫ້ໂຮງຫມໍຈຳປາສັກກາຍເປັນໂຮງຫມໍຕົວແບບປອດຄວັນຢາສູບ, ຫລຸດຜ່ອນການສູບຢາຂອງພະນັກງານ, ພ້ອມທັງຈະໄດ້ໃຫ້ການສຶກສາອົບຮົມ ແລະ ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ເຄືອຂ່າຍວຽກງານຄວບຄຸມຢາສູບໂດຍສະເພາະໃນຂະ ແຫນງການສາທາລະນະສຸກ, ຊອກແຫລ່ງທຶນຈາກອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນໃຫ້ມີການເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວ. ໂດຍອີງໃສ່ແຜນການດັ່ງກ່າວ ໃນອະນາຄົດ ແຂວງຈຳປາສັກ ຈະຂະຫຍາຍເຂດປອດຄວັນຢາສູບຈາກໂຮງຫມໍແຂວງໄປເຖິງເມືອງຕາມສາຍຕັ້ງ. ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງຂະຫຍາຍໄປບ່ອນຊຸມນຸມຊົນ, ປະຊາ ຊົນ, ຫ້າງຮ້ານຕ່າງໆ ແລະ ພະແນກການອ້ອມຂ້າງແຂວງຕໍ່ໆໄປ./.
ດື່ມນ້ຳ ເພື່ອສຸຂະພາບ
* ປະລິມານນ້ຳທີ່ຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາທີ່ຕ້ອງການໃນແຕ່ລະມື້ແມ່ນບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 2 ລິດ ຊື່ງນ້ຳດັ່ງກ່າວອາດຈະບໍ່ແມ່ນການ ດື່ມນ້ຳຢ່າງ ດຽວອາດຈະແມ່ນໄດ້ມາຈາກນ້ຳໃນສ່ວນປະກອບຂອງອາຫານຊະນິດອື່ນໆຂຶ້ນ ກັບການບໍ່ລິໂພກຂອງເຮົາ. ນ້ຳ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຫລາຍໆຄົນຄົງຈະຮູ້ວ່າການດື່ນນ້ຳມີປະໂຫຍດຕໍ່ຮ່າງກາຍ ແລະ ຜິວພັນຂອງເຮົາ, ແຕ່ຫລາຍຄົນຄົງຈະ ມີບັນຫາໃນການຈະບັງຄັບຕົນເອງໃຫ້ດື່ມນ້ຳໄດ້ຫລາຍໆແນວໃດ. ສະນັ້ນມື້ນີ້ເຮົາມີວິທີໃນການດື່ມນ້ຳມາຝາກທ່ານຜູ້ອ່ານລອງມາປະຕິບັດນຳກັນເບິ່ງ. 1.ເລີ່ມຕົ້ນຕອນເຊົ້າທຸກໆມື້ດ້ວຍການດື່ມນ້ຳໃຫ້ໄດ້ໜຶ່ງຈອກ ໂດຍວາງນ້ຳໄວ້ຂ້າງບ່ອນນອນກ່ອນເຂົ້ານອນທຸກມື້ ເພາະເວລາຕື່ນຕອນເຊົ້າເຮົາຈະສາມາດດື່ມນ້ຳໄດ້ທັນທີ່ເພື່ອເພີ່ມຄວາມສົດຊື່ນໃຫ້ແກ່ຮ່າງກາຍ. 2.ເອົານ້ຳໄປນຳທຸກບ່ອນບໍ່ວ່າເວລາເດີນທາງ ຫລື ນັ່ງເຮັດວຽກໂດຍການວາງໄວ້ຂ້າງໆຈະສາມາດດື່ມໄດ້ຕະຫລອດເວລາ. ເພາະຈາກການສຳຫລວດພົບວ່າສ່ວນຫລາຍຈະບໍ່ມັກດື່ມນ້ຳໃນເວລາເຮັດວຽກ . 3.ດື່ມນ້ຳ 1 ຈອກກ່ອນກິນອາຫານຕອນທ່ຽງ ຊຶ່ງມັນສາມາດຫລຸດຜ່ອນອາການຫິວໄດ້ ແລະ ຍັງສາມາດຄວບຄຸມປະລິມານ ການບໍລິໂພກອາຫານໄດ້ດີອີກດ້ວຍ. 4.ໃນຂະນະທີ່ຫລິ້ນກິລາຕ່າງໆຄວນເພີ່ມປະລິມານນ້ຳໃຫ້ແກ່ຮ່າງກາຍຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີໂດຍການດື່ມນ້ຳກ່ອນຫລິ້ນ ແລະ ຫລັງເລີກຫລິ້ນເພື່ອທົດແທນເຫື່ອທີ່ອອກໄປໃນລະຫວ່າງການຫລິ້ນກິລາ. ຖ້າຕ້ອງການຢາກມີສຸຂະພາບທີ່ດີກໍ່ຄວນດື່ມນ້ຳໃນປະລິມານທີ່ຮ່າງກາຍຕ້ອງການໃຫ້ພຽງພໍທຸກໆມື້ເປັນປົກກະຕິດີກວ່າທີ່ຈະລໍຖ້າ ໃຫ້ຫິວກ່ອນຈຶ່ງຄ່ອຍກິນ ./.
ຢາກມີຄວາມສຸກໃຫ້ເຮັດຕົວຄືນ້ຳ
* ການດຳລົງຊີວິດໃຫ້ມີຄວາມສຸກ ບາງເທື່ອຕ້ອງຮູ້ຈັກປັບຕົວໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສະພາບແວດລ້ອມ ທັງສະພາບແວດລ້ອມພາຍນອກເຊັ່ນ: ສະພາບເສດຖະກິດ- ສັງຄົມ, ວັດທະນະທຳ, ຄ່ານິຍົມ ແລະ ອື່ນໆ ຫລື ສະພາບແວດລ້ອມພາຍໃນ ໄດ້ແກ່: ຖານະທາງສັງຄົມຂອງຕົວເອງ ແລະ ຄອບຄົວ ຄວາມຮູ້ ຄວາມຮອບຄອບ ແລະອື່ນໆ. ຫລາຍຄົນຫາຄວາມສຸກບໍ່ໄດ້ ເພາະບໍ່ສາມາດ ປັບຕົວ ໃຫ້ເຂົ້າກັບປັດໄຈທັງ 2 ຢ່າງ. ນ້ຳເປັນຕົວຢ່າງທີ່ດີຂອງການປັບຕົວເຫລົ່ານີ້. ຮູ້ຈັກປະເມີນຄ່າຕົນ: ນ້ຳບໍ່ວ່າຈະ ຢູ່ໃນພາຊະນະຮູບແບບໃດ ຫລື ແຫລ່ງນ້ຳທຳມະຊາດລັກສະນະໃດໆ ກໍສາມາດແຊກຊ້ອນເຂົ້າໄປຕາມນັ້ນໄດ້ເຊັ່ນ: ຢູ່ໃນອ່າງນ້ອຍໆ, ບຶງກວ້າງ, ທະເລສາບ, ມະຫາສະຫມຸດ. ຄົນເຮົາ ກໍຕ້ອງຮູ້ຈັກປັບຕົວໃຫ້ເຂົ້າກັບທີ່ຢູ່ອາໄສ ຫລື ສິ່ງແວດລ້ອມອ້ອມຕົວເຊັ່ນ: ຢູ່ເຮືອນຫລັງໃຫຍ່ກໍຢູ່ໄດ້, ຫລັງນ້ອຍກໍປັບຕົວໃຫ້ເຫມາະສົມ. ເສດຖະກິດດີກໍໃຊ້ຫລາຍເສດຖະກິດບໍ່ເອື້ອອຳນວຍ ກໍຫລຸດຜ່ອນລາຍຈ່າຍ, ບໍ່ທຸກໃຈ ຕາມ ຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ: “ນົກນ້ອຍເຮັດຮັງແຕ່ພໍໂຕ”. ເບື້ອງຕົ້ນ ຄົນຕ້ອງຮູ້ຕົວເອງສາກ່ອນວ່າ ເປັນນ້ຳຢູ່ໃສ, ບາງຄົນເປັນພຽງນ້ຳໃນກະໂປະ, ແຕ່ມັກໃຊ້ຊີວິດ ຄືກັບນ້ຳໃນທະເລສາບ; ແນ່ ນອນ ສຸດທ້າຍກໍຕ້ອງພົບກັບຄວາມຂັດສົນຈົນໃຈ, ຫາມາໄດ້ກໍໃຊ້ໜີ້ ຫມູນວຽນຢູ່ແບບນັ້ນ ເພາະດຳເນີນຊີວິດແບບ “ເກີນກຳລັງ ຄວາມສາ ມາດ”ຂອງຕົວເອງ. ເມື່ອຮູ້ຕົວແລ້ວ ກໍຕ້ອງຮູ້ສະຖານະການ, ມີແລ້ວຈຶ່ງຄ່ອຍໃຊ້,ຖ້າບໍ່ມີກໍໃຫ້ທ້ອນ. ຄົນສະໄຫມນີ້ ມີຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍ ມັກເອົາ “ເງິນອະນາຄົດ” ມາໃຊ້. ເງິນອະນາຄົດຫມາຍເຖິງເງິນ ຫລື ລາຍໄດ້ທີ່ຄາດວ່າ ຈະໄດ້ໃນວັນຂ້າງໜ້າ, ແຕ່ກໍເລືອກເອົາມາໃຊ້ໃນມື້ນີ້ເຊັ່ນ: ຊື້ເຄື່ອງຕິດໜີ້ , ກູ້ຢືມກ່ອນ ແລ້ວຄ່ອຍຈ່າຍຕາມຫລັງ, ມີໃຊ້ໜີ້ກໍດີໄປ ແຕ່ຖ້າລາຍໄດ້ບໍ່ມາດັ່ງຄິດຫວັງເອົາໄວ້ ກໍລຳບາກ . ຮູ້ຈັກຖະໜອມຖ່ອມຕົວ ແລະ ເຄົາລົບຜູ້ອື່ນ: ນ້ຳໄຫລຈາກບ່ອນສູງລົງສູ່ບ່ອນຕ່ຳສະເຫມີບໍ່ວ່າຢູ່ເທິງພື້ນດິນ ຫລືໃຕ້ດິນ ເຖິງຢ່າງໃດ ນ້ຳກໍຕ້ອງໄຫລລົງສູ່ບ່ອນທີ່ຕ່ຳກວ່າ. ປຽບດັ່ງຄົນທີ່ຮູ້ຈັກຖະໜອມຖ່ອມຕົນ, ບໍ່ຍຶດຕິດກັບບົດບາດທີ່ໄດ້ຮັບວ່າ: ຂ້ອຍເປັນຄົນຮັ່ງມີ, ເປັນຜູ້ມີຖານະຕຳແໜ່ງ ແລະອື່ນໆ, ແຕ່ສາມາດປັບຕົວໄດ້ຕາມກາລະເທສະ, ພົບຜູ້ອາວຸໂສກໍຮູ້ຈັກນອບນ້ອມຖ່ອມຕົນ, ພົບຜູ້ອ່ອນອາວຸໂສ ຫລື ດ້ອຍຖານະກວ່າ ກໍເຄົາລົບໃຫ້ກຽດ ແລະ ມີເມດຕາບໍ່ດູຖູກດູຫມິ່ນ, ບໍ່ລັງກຽດ. ຮູ້ຈັກຜ່ອນສັ້ນຜ່ອນຍາວ: ນ້ຳນັ້ນອ່ອນນຸ້ມ , ແຕ່ມີແຮງປະທະມະຫາສານ ຍາມທີ່ຢູ່ນິ້ງ ນ້ຳບໍ່ທຳຮ້າຍຜູ້ໃດ, ແຕ່ຍາມທີ່ນ້ຳໄຫລແຮງ ກໍສາມາດທຳລາຍພູໜ່ວຍໃຫຍ່ໄດ້. ຄົນຈຶ່ງຕ້ອງຮູ້ຈັກອົດທົນອົດກັ້ນ ແລະ ຂ້າມຜ່ານໄລຍະເວລາທີ່ບໍ່ໜ້າເພິ່ງພໍໃຈໄປໃຫ້ໄດ້ ດ້ວຍການຮູ້ຈັກຜ່ອນສັ້ນ ຜ່ອນຍາວ ຮູ້ເຂົາຮູ້ເຮົາ ຮູ້ຈັກຖອຍເພື່ອກ້າວ ເມື່ອໄດ້ໄຊຊະນະ ໃຫ້ກຽດຄູ່ຕໍ່ສູ້ ແຂງມາອ່ອນກັບ ຊະນະຈາກພາຍໃນສູ່ພາຍນອກ. ຈະຊະນະຜູ້ອື່ນໄດ້ ຈຶ່ງຕ້ອງທຳຕົວເຫມືອນນ້ຳທັງກາຍະພາບ ແລະ ຈິດໃຈ ໃຊ້ຄວາມອ່ອນ ເອົາຊະນະຄວາມແຂງ. ຕົວຢ່າງງ່າຍໆ ເວລາທີ່ເຮົາພວມໃຈຮ້າຍ ຖ້າມີຄົນມາເວົ້າດີໆ ອອຍເອົາເຮົາກໍຍັງໃຈອ່ອນ, ຄົນອື່ນກໍບໍ່ຕ່າງຫຍັງກັບເຮົາດອກ./.
ຄວັນຢາສູບ ກີດຂວາງການມີລູກ
* ວັນປອດຄວັນຢາສູບໂລກ 31 ພຶດສະພາ ຫາກໍ່ຜ່ານພົ້ນໄປ; ແຕ່ ບັນຫາຢາສູບຍັງຄົງເປັນເລື່ອງທີ່ຈະໄດ້ປຸກລະດົມຫລຸດຜ່ອນຕໍ່ໄປໃຫ້ກ້າວໄປເຖິງບ່ອນຈຳກັດ. ຜູ້ອ່ານຫລາຍທ່ານອາດຄິດວ່າ ຄວັນຢາສູບຈະບໍ່ສາມາດທຳຮ້າຍຮ່າງກາຍຂອງເຮົາໄດ້ຖ້າວ່າເຮົາບໍ່ສູບຢາ, ຄວາມຈິງບໍເປັນແນວນັ້ນ; ສຳລັບບັນດາທ່ານທີ່ບໍ່ສູບຢາ ຄວນລະວັງໂຕເອງ ເພາະການທີ່ທ່ານຢູ່ໃກ້ຄວັນທີ່ພົ່ນອອກມາຈາກຜູ້ທີ່ສູບຢານັ້ນ ອັນຕະລາຍກວ່າທີ່ຜູ້ສູບເອງເຖິງ 3 ເທົ່າ ເພາະວ່າທ່ານຈະໄດ້ຮັບສານເບນໂຊໄພຣີນ ທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດພະຍາດມະເຮັງຢ່າງເຕັມໆ; ດັ່ງນັ້ນທ່ານຄວນຫລີກລ່ຽງຈາກສະຖານທີ່ໆເຕັມໄປດ້ວຍຄວັນຢາສູບ ຢ່າເອົາຊີວິດຂອງທ່ານໄປສ່ຽງກັບຄວັນຢາສູບ, ສ່ວນຜູ້ທີ່ສູບຢາກໍຄວນຈະສູບໃນສະຖານທີ່ທີ່ອະນຸຍາດໃຫ້ສູບ ແລະ ຄວນຄຳນຶງເຖິງສຸຂະພາບຂອງຜູ້ອື່ນນຳ ເພາະພວກເຂົາເຫລົ່ານັ້ນບໍ່ໄດ້ເປັນຜູ້ເຮັດແຕ່ຕ້ອງມາຮັບກຳໄປກັບຜູ້ສູບ. ຄວັນຢາສູບນອກຈາກຈະເປັນຕົ້ນເຫດແຫ່ງການກໍ່ໃຫ້ເກີດພະຍາດມະເຮັງແລ້ວ, ຢາສູບຍັງເປັນອຸປະສັກສຳຄັນກີດຂວາງການມີລູກໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ມີລູກຍາກ. ໃນເມື່ອເຮົາ ທຸກຄົນຫາກໄດ້ແຕ່ງງານກັບຄົນທີ່ເຮົາຮັກແລະ ຮັກເຮົາມັນກໍຄົງປາສະຈາກບໍ່ໄດ້ທີ່ຈະຕ້ອງມີລູກທີ່ເປັນຕາ ຮັກໄວ້ຖະໜຸຖະໜອມ ແລະ ເພື່ອຄວາມ ສົມດູນຂອງຄອບຄົວກໍຄືພະຍານຮັກນັ້ນເອງ ການແກ້ໄຂບັນຫາການມີລູກຍາກທີ່ເປັນທີ່ນິຍົມກັນຫລາຍທີ່ສຸດຄື: “ການປະສົມທຽມ” ປະຈຸບັນພົບວ່າມີເດັກທົ່ວໂລກບໍ່ຕ່ຳກວ່າຫນຶ່ງລ້ານຄົນທີ່ເກີດຈາກການປະສົມທຽມ ແຕ່ການປະສົມທຽມກໍມັກຈະມີອຸປະສັກ ແລະ ອຸປະສັກຫນຶ່ງທີ່ກີດຂວາງການປະສົມທຽມນັ້ນຄື:”ການສູບຢາ” ການສູບຢາຈະເຮັດໃຫ້ດີເອັນເອຂອງນ້ຳເຊື້ອມີການປ່ຽນແປງ ຊຶ່ງມີຜົນຕໍ່ໂຕອ່ອນທີ່ປະສົມທຽມຈາກຫລອດແກ້ວ ຊຶ່ງການສູບຢາເຮັດໃຫ້ການປະສົມທຽມຫລົ້ມເຫລວເຖິງ ສອງສ່ວນສາມ ເນື່ອງຈາກຢາສູບໄປທຳລາຍດີເອັນເອໃນນ້ຳເຊື້ອ ແລະ ໄປຂັດຂວາງການພັດທະນາຂອງຕົວອ່ອນ; ເຮັດໃຫ້ການປະສົມທຽມບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ; ດັ່ງນັ້ນການສູບຢາຈຶ່ງເປັນອຸປະສັກສຳຄັນຂອງຄອບຄົວທີ່ປະສົບກັບບັນຫາການມີລູກຍາກ ແລະ ຕ້ອງການອາໄສການປະສົມທຽມຊ່ວຍແກ້ໄຂບັນຫາດັ່ງກ່າວ. ສະນັ້ນ ເມື່ອຮູ້ເຖິງຜົນຮ້າຍດັ່ງກ່າວຄືແນວນີ້ແລ້ວ ພໍ່ແມ່ທ່ານໃດທີ່ຕ້ອງການຢາກມີລູກ ແຕ່ມີລູກຍາກກໍຄວນເຊົາສູບຢາຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ./.
ຫມາກເລັ່ນເປັນອາຫານ ວິເສດ
*ໄລຍະນີ້ ອາຫານຈຳພວກຜັກ ປ່າ ພວມອຸດົມສົມບູນ, ສ່ວນຜັກປູກ ເຖິງວ່າຈະເປັນລະດູຝົນທີ່ບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ ຜົນສຳລັບການປູກຜັກບາງຊະນິດ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມມີວິຊາການຂອງ ກະສິກອນ ພວກເຮົາຈຶ່ງພໍມີຜັກກິນ. ຜັກມີປະໂຫຍດຕໍ່ຮ່າງ ກາຍຂອງຄົນເຮົາ (ສັດກິນ ເອີ້ນ: ຫຍ້າ), ໂດຍສະເພາະທຸກມື້ນີ້ ຍິ່ງມີການປຸກລະດົມເປັນວົງກວ້າງໃຫ້ມີການບໍລິ ໂພກຜັກໃຫ້ຫລາຍ ຂຶ້ນເພາະຜົນສະ ທ້ອນທີ່ບໍ່ດີຈາກການກິນຜັກນັ້ນ ບໍ່ສູ້ຈະມີ ( ຜັກສະອາດ ບໍ່ມີສານເຄມີ ). ແຕ່ແນວໃດກໍ່ດີ ຄໍລຳ ເພື່ອສຸຂະ ພາບມື້ນີ້ ຂໍຍົກເອົາ ໝາກເລັ່ນ ມາເປັນຕົວຢ່າງໃຫ້ຮູ້ວ່າ ມັນມີປະໂຫຍດຕໍ່ຮ່າງກາຍຄົນເຮົາຄືແນວໃດ. ໄດ້ມີການວິໄຈ ໄດ້ຜົນອອກມາວ່າ ຖ້າເຮົາກິນໝາກເລັ່ນພຽງແຕ່ມື້ລະ 1-2 ໜ່ວຍ ມັນຈະໃຫ້ປະໂຫຍດ ຕໍ່ຮ່າງກາຍຫລາຍແນວ ເຊັ່ນ: ຕ້ານພະຍາດຄວາມດັນເລືອດສູງ, ບຳ ລຸງສາຍຕາ, ບຳລຸງດວງຕາ, ບັນເທົາອາການຍ່ຽວຂັດ, ບຳລຸງເຫືອກ ແລະ ແຂ້ວ, ປ້ອງກັນເລືອດກ້າມ, ປົບພະຍາດເລືອດອອກຕາມເຟັນແຂ້ວ, ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເປັນຫວັດງ່າຍ, ແກ້ອາການທ້ອງເບັງ, ບຳ ລຸງຜິວພັນ ແລະ ອື່ນໆ. ໄລຍະຜ່ານມາພວກເຮົາ ກໍ່ມັກຖືກລະດົມໃຫ້ກິນໝາກເລັ່ນ ເປັນຕົ້ນເວລາຍັງເຍົາໄວ ວ່າມັນດີຕໍ່ຮ່າງ ກາຍ ໃຫ້ຜິວພັນເຄັ່ງ ເບັງບານ ເຊັ່ນດຽວກັບ ການລະດົມໃຫ້ກິນຜັກບົ້ງ ວ່າບຳລຸງສາຍຕາເຮັດໃຫ້ຕາຫວານ ເຊິ່ງໃນແງ່ຂອງວິທະຍາສາດນັ້ນ ຖືວ່າ ສິ່ງທີ່ຜູ້ໃຫຍ່ສະເໜີໃຫ້ເມື່ອກ່ອນນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ເປັນຄວາມຈິງ ເພາະໄດ້ມີການຄົ້ນ ຄວ້າວິໄຈຫລາຍລົບຫລາຍຕ່າວ ຈຶ່ງເຫັນຜົນ ແລະ ມີການເຜີຍແຜ່ຂໍ້ມູນອອກສູ່ສັງຄົມ ໃນທຸກວັນນີ້. ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ເຖິງແມ່ນວ່າ ພືດຜັກບ້ານເຮົາ ມີຫລາຍ, ແຕ່ການຄົ້ນຄວ້າວິໄຈຜົນຢູ່ບ້ນເຮົານັ້ນ ຍັງມີຈຳກັດ ຈຶ່ງໄດ້ແຕ່ເພິ່ງພາອາໄສ ຂໍ້ມູນຈາກຕ່າງປະເທດ ທີ່ເພິ່ນຈະເລີນກວ່າ ໄປກ່ອນ . ຜັກ ທຸກຊະນິດ ມີປະໂຫຍດຕໍ່ຮ່າງກາຍ ດັ່ງນັ້ນຄວນກິນໃຫ້ສະ ໝ່ຳສະເໝີ ຈະດີໜັກແລ./.
4 ຂໍ້ຫ້າມກ່ອນເຂົ້ານອນ
*ໃນປະຈຸບັນໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວການມີເວລາໃຫ້ກັບຕົນເອງກໍ່ຖືວ່າເປັນສິ່ງສຳຄັນແລະຈຳເປັນໃນເວລາທີ່ເມື່ອຍມາຈາກການເຮັດວຽກ ມານັ້ນວິທີ່ທີດີທີ່ສຸດໃນການພັກຜ່ອນແມ່ນການນອນ,ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ການນອນໃນຕອນການຄືນທີ່ທຸກຄົນໃຫ້ຄວາມ ສຳຄັນແລະປະຕິເສດບໍໄດ້ສະນັ້ນມື້ນີ້ມີ 4 ຂໍ້ຫ້າມກ່ຽວກັບ ກ່ອນເຂົ້ານອນມາຝາກທ່ານຜູ້ອ່ານຄື: 1. ຫ້າມນອນໃສ່ໂມງ ເພາະເວລາທີ່ໂມງຂອງເຮົາໝູນໄປເລື້ອຍໆນັ້ນ ຈະປ່ອຍພະລັງງານທີ່ມີຄື້ນແມ່ເຫລັກອ່ອນໆແລ້ວຈະສົ່ງຜົນບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາໃນຕໍ່ໜ້າ. 2. ບໍ່ຄວນນອນຫລັບໄປພ້ອມກັບການໂທລະສັບ ຫລື ວາງໂທລະສັບມືຖືໄວ້ໃກ້ໆ ແລະ ບໍ່ຄວນມັກໃຊ້ໂທລະສັບເປັນໂມງປຸກໃນຕອນເຊົ້າເພາະໂທລະສັບມືຖືຈະປ່ອຍຄື້ນແມ່ເຫລັກໄຟຟ້າອອກມາໃນເວລາທີ່ເປີດເຄື່ອງ ແລະ ຄື້ນດັ່ງກ່າວນີ້ກໍ່ຈະເປັນອັນຕະລາຍກັບລະບົບປະສາດຂອງເຮົາຄືກັບການທີ່ເຮົາໃສ່ໂມງນອນ. 3. ຫ້າມນອນຫລັບໄປພ້ອມກັບເຄື່ອງສຳອາງເພາະການທີ່ເຮົານອນຫລັບໃນຂະນະທີ່ບໍ່ລ້າງເຄື່ອງສຳອາງອອກຈາກໃບໜ້ານັ້ນ ກໍ່ຈະເຮັດໃຫ້ເກີດບັນຫາດ້ານຜິວໜ້າ. 4. ເປັນຂໍ້ຫ້າມສຸດທ້າຍ ໂດຍເນັ້ນສຳລັບແມ່ຍິງໂດຍສະເພາະຫ້າມນຸ່ງເສື້ອຊ້ອນໃນເພາະຈາກການສຶກສາວິໄຈພົບວ່າ: ການໃສ່ເສື້ອຊ້ອນໃນເປັນເວລາດົນເຖິງ 12 ຊົ່ວໂມງຕໍ່ມື້ຈະເປັນການເພີ່ມອັດຕາຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການເປັນມະເຮັງເຕົ້ານົມ. ທັງໝົດທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິ່ງນັ້ນກໍ່ແມ່ນຂໍ້ມູນເລັກໆນ້ອຍເພື່ອເປັນແນວທາງໃນການຮັກສາສຸຂະພາບຂອງທ່ານ. /.
ຜູ້ສູງອາຍຸຄວນຫມັ່ນຫັດກາຍບໍລິຫານ
* ເມື່ອອາຍຸຫລາຍຂຶ້ນເທົ່າໃດ ຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການເປັນພະຍາດຕ່າງໆກໍ່ຍິ່ງມີຫລາຍຂຶ້ນ, ສະນັ້ນການອອກກຳລັງກາຍຈຶ່ງເປັນສິ່ງສຳຄັນ ຈຳເປັນສຳລັບຜູ້ມີອາຍຸສູງ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວການອອກຫັດກາຍຂອງຜູ້ສູງອາຍຸແມ່ນການຍ່າງຊ້າໆ ຫລື ການແລ່ນເຢາະໆຊຶ່ງມີຄວາມສຳຄັນ ແລະ ຈຳເປັນທີ່ສຸດ ເພາະ ການຫັດກາຍແບບນີ້ສາມາດຄວບຄຸມການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈໃຫ້ຢູ່ປະມານ 125 ຄັ້ງຕໍ່ນາທີ ຊຶ່ງຈະສົ່ງຜົນດີຕໍ່ຫົວໃຈຂອງຜູ້ສອາຍຸສູງ ໃຫ້ສາມາດເຮັດກິດຈະກຳປະຈຳວັນຕ່າງໆໄດ້ຕາມປົກກະຕິ ແລະ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເມື່ອຍງ່າຍອີກ. ການຫັດກາຍະບໍລິຫານຮ່າງກາຍເປັນປົກກະຕິ, ສະໝ່ຳສະເໜີ ແລະ ເໝາະສົມນັ້ນຍັງຊ່ວຍພັດທະນາສະໝອງຂອງຜູ້ອາຍຸສູງໃຫ້ດີຂຶ້ນຕາມລຳດັບບໍ່ໃຫ້ເສື່ອມໄປຕາມອາຍຸສັງຂານ ທັງຊ່ວຍ ຫລຸດໄຂມັນໃນເລືອດ, ຄວບຄຸມການເຮັດວຽກຂອງຫົວໃຈໄຫ້ເປັນປົກກະຕິ, ຄວບຄຸມອາລົມໃຫ້ມີສຸຂະພາບຈິດດີ ແລະ ສຸຂະພາບຮ່າງກາຍທີ່ແຂງແຮງຫ່າງໄກຈາກພະຍາດຕ່າງໆອີກດ້ວຍ. ນອກຈາກການຫັດກາຍ ເພື່ອຮັບເອົາອົກຊີແຊນແລ້ວ; ຜູ້ອາຍຸສູງ ຄວນເຮັດກິດຈະກຳຕ່າງໆທີ່ໜ້າສົນໃຈທີ່ຈະຊ່ວຍສົ່ງເສີມສຸຂ
