|
ຄວາມສຳພັນຂອງຊຸມຊົນຢູ່ເຊກອງ
* ກ່ອນໜ້ານີ້, ຊຸມຊົນບັນດາເຜົ່າຢູ່ແຂວງເຊກອງ ມີຄວາມສຳພັນໃນລັກສະນະແບບຄອບຄົວ ແລະ ຖານຍາດ
ຕິພີ່ນອ້ງ ແລະ ການພົວພັນ ຫລື ຄວາມສຳພັນນີ້ມີຄວາມສຳຄັນເປັນຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍສະເພາະໃນຄວາມສຳພັນຖານຍາດພີ່ນ້ອງສາມາດຄວບຄຸມໄດ້ທັງສະຖານະພາບການເປັນຢູ່,ການແຕ່ງງານ ລວມທັງບົດບາດຂອງບັນດາສະມາຊິກພາຍໃນຄອບຄົວແລະໃນຊຸມຊົນກໍ່ຄືການດຳເນີນພິທີກຳຕ່າງໆ. ທີ່ນີ້ຈະຂໍຍົກເອົາເລື່ອງການແຕ່ງງານ ໂດຍສະເພາະ ບັນຫາຄ່າດອງລວມທັງພັນທະອັນເນື່ອງມາຈາກຄ່າດອງ.
ເຊື່ອກັນວ່າໃນການແຕ່ງງານຂອງຊຸມຊົນບັນດາເຜົ່າ ( ຍົກເວັ້ນ ເຜົ່າລະເວນ) ຢູ່ແຂວງເຊກອງຈະ ກຳນົດເລື່ອງຄ່າ
ດອງເປັນເລື່ອງທີ່ສຳຄັນ ແລະ ເປັນຂັ້ນຕອນທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ລະຫວ່າງພໍ່ແມ່ຂອງທັງສອງກ້ຳສອງຝ່າຍ ເພາະຖືເປັນຂັ້ນ
ຕອນຕັດສິນວ່າ : ດອງຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ ຫລື ບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ຕາມປົກກະຕິແລ້ວຈະ ສົ່ງຕົວແທນ (ປະນາຍ) ໄປຕົກລົງເວົ້າ
ໂອມຕໍ່ລອງ ແລະ ຕົກລົງກັນ, ຂະນະດຽວກັນຖ້າຫາກມີການປ່ຽນ ແປງເກີດຂຶ້ນ ເຊັ່ນວ່າ: ການຢ່າຮ້າງ ... ກໍ່ແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງຕົວແທນນີ້ເປັນຜູ້ຮັບຮູ້ ແລະ ເຈລະຈາໃຫ້. “ຄວາຍ “ ຖືກຖືເປັນສິ່ງທີ່ມີຄ່າທີ່ສຸດ ແລະ ກາຍເປັນມາດຖານທີ່ສຳຄັນຍິ່ງສຳລັບຄ່າດອງ ອັນເນື່ອງຈາກວ່າ ມັນເປັນອົງປະກອບຫລັກຂອງພິທີກຳແປງຮີດ ແລະ ກໍ່ຖືເປັນຂໍ້ປະຕິບັດອັນສຳຄັນ ຂອງຊຸມຊົນບັນດາເຜົ່າ.ນອກນີ້ “ຄວາຍ“ ຍັງເປັນຕົວທຽບລາຄາກັບວັດຖຸສິ່ງຂອງອື່ນໆ
ອີກຕ່າງຫາກ ເຊັ່ນ :ຖ້າຝ່າຍຍິງເອີ້ນຄ່າດອງ ຄວາຍ 5 ໂຕ ແຕ່ອາດຈະຮຽກເອົາຄວາຍແທ້ໆ 2 ໂຕ ແລະ ທີ່ເຫລືອ
ຝ່າຍຊາຍຈະ ຊອກຊັບສິນອື່ນໆແທນກໍ່ໄດ້ແຕ່ຕ້ອງມີລາຄາເທົ່າກັບຄວາຍ 3 ໂຕ; ທັງນີ້ ຄວາຍທີ່ຈັດຫາໃຫ້ຝ່າຍຍິງຊຶ່ງຖືເປັນຄ່າດອງນັ້ນຈະຖືກນຳໄປລ້ຽງ ແຕ່ທັງນີ້ທັງນັ້ນຖ້າຫາກຝ່າຍຍິງມີການ
ກະທຳຜິດໂດຍມີການຢ່າຮ້າງ ຫລືຖືກປັບໃໝກໍຕ້ອງນຳເອົາຄວາຍໄປຄືນໃຫ້ແກ່ຝ່າຍຊາຍ
( ຖ້າເປັນຄວາຍແມ່ - ລູກ ກໍ່ຕອ້ງໄດ້ຄືນທັງລູກ ແລະ ແມ່ ). “ຄ່າດອງ” ນອກຈາກເປັນຊັບສິນ ຂອງຄອບຄົວຝ່າຍຍິງແລ້ວ,ຊຸມຊົນບັນດາເຜົ່າຍັງໄດ້ຖືເອົາ “ຄ່າດອງ” ເປັນສິ່ງຜູກພັນໃນບາງກໍລະນີ
ເຊັ່ນ : ຜົວເສຍຊີວິດ ແລະ ຝ່າຍຍິງຈະແຕ່ງງານໃໝ່.ໃນກໍລະນີທີ່ຝ່າຍຍິງແຕ່ງງານໃໝ່ນັ້ນ,ຄົນທີ່ເປັນ
ຜົວໃໝ່ຕ້ອງໄດ້ເສຍຄ່າດອງ
ໃຫ້ແກ່ຄອບຄົວສາມີເກົ່າ ເນື່ອງຈາກມີການເຊື່ອຖືວ່າ:ໄດ້ຈ່າຍຄ່າດອງແລ້ວ ແລະ ຜູ້ຍິງໄດ້ເປັນສະ
ມາຊິກຂອງຄອບຄົວນີ້ແລ້ວ.
ນອກຈາກນີ້,ຊົນເຜົ່າສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ຖືຮີດກິນຄວາຍຍັງໄດ້ກຳນົດ “ຄ່າດອງລົງເຮືອນ” ອີກ ໂດຍຝ່າຍຊາຍຈະຕ້ອງຈັດຫາໃຫ້ແກ່ຝ່າຍຍິງໃນໄລຍະຫລັງການແຕ່ງງານເປັນເວລາ 3 ປີ.ໃນ
ຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ,ຄຳວ່າ “ຄ່າດອງລົງເຮືອນ” ຄືການ ມອບຄວາຍໃຫ້ຝ່າຍຍິງໃນກໍລະນີທີ່ສະມາຊິກ
ໃນຄອບຄົວຝ່າຍຍິງເຈັບປ່ວຍ ຫລື ຕ້ອງການແປງຮີດເຮືອນກິນຄວາຍ. “ຄ່າດອງ” ເປັນປັດໄຈທີ່ສຳຄັນ
ຂອງການກຳນົດຂໍ້ຕົກລົງ ໃນການແຕ່ງງານ, ແຕ່ກໍ່ມີບາງກໍລະນີທີ່ຝ່າຍຊາຍທຸກຍາກກໍ່ອາດແຕ່ງງານ
ເຂົ້າໄປຢູ່ໃນຄອບຄົວຂອງຜູ້ຍິງ ຊຶ່ງໃນກໍລະນີນີ້ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຊາຍທີ່ທຸກຍາກໄດ້ມີໂອກາດແຕ່ງງານ ແລະ ຖືວ່າເປັນການຈັດການຂອງຊຸມຊົນທີ່ບໍ່ຢາກໃຫ້ເກີດມີການຢ່າຮ້າງກັນພາຍຫລັງການແຕ່ງງານ. ວິຖີຊີວິດ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງຊຸມຊົນບັນດາເຜົ່າຢູ່ແຂວງເຊກອງ ໃນສ່ວນຂອງ “ຄ່າດອງ ແລະພັນທະອັນເນື່ອງມາຈາກ
ຄ່າດອງ” ນັ້ນ, ມາເຖິງໄລຍະນີ້ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງໄປຕາມການພັດທະນາ ແລະຄວາມຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ລົດ
ຊ່ອງຫວ່າງຄວາມເຊື່ອຖືດັ້ງເດີມ; ແຕ່ທັງນີ້ທັງນັ້ນເຖິງວ່າຈະມີການປ່ຽນແປງໄປຫລາຍແລ້ວ ແລະບາງບ້ານບາງເຂດຍັງບໍ່ທັນປ່ຽນແປງເທື່ອກໍ່ດີ
ແຕ່ກໍຄ່ອຍໆຫລຸດລົງ ໂດຍຊຸມຊົນບັນດາເຜົ່າໄດ້ຫັນມາສູ່ການດຳລົງຊີວິດ, ການດຳເນີນພິທີກຳທາງຮີດຄອງແບບມີການໄລ່ລຽງທາງເສດຖະກິດ ແລະ ຖືກຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບແນວທາງ
ນະໂຍບາຍຂອງພັກ; ເປັນຕົ້ນມະຕິກ່ຽວກັບວຽກງານວັດທະນະທຳໄລຍະໃໝ່ຂອງພັກລວມທັງແຜນພັດທະ
ນາວຽກງານວັດທະ
ນະທຳຂອງກະຊວງຖະແຫລງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນແຕ່ລະໄລຍະ.
|
